AB Yapı Malzemeleri Tüzüğü

 

Avrupa Birliği'nde Yapı Malzemeleri Direktifi yerine hazırlanan 305/2011 sayılı Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR), 24 Nisan 2011’den beri yürürlüktedir. Bu Tüzükteki, yapı işlerinin temel gerekleri ve yapı malzemelerinin temel karakteristikleri,  performans beyanı ve CE işaretlemesi, imalâtçı, ithalâtçı, dağıtıcı veya yetkili temsilci yükümlülükleri, uyumlaştırılmış teknik şartnameler, basitleştirilmiş prosedürler ve piyasa gözetim ve denetimine ilişkin maddeler, 1 Temmuz 2013 tarihi itibariyle zorunlu uygulamaya girmiştir.


Türkiye, temel yapı malzemeleri üretimi ve ihracatı açısından dünyanın sayılı ülkeleri arasındadır. Yapı Malzemelerinin Avrupa Birliği içinde serbest dolaşımının sağlanması amacıyla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından "Yapı Malzemeleri Tüzüğü”ne (CPR) yönelik uyumlaştırma çalışmaları da tamamlanmış, yeni yönetmelik 10 Temmuz 2013 tarih ve 28703 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Söz konusu yönetmelik 1 Temmuz 2013 itibarıyla yürürlüktedir.  

 

 

Eski Mevzuat ile Temel Gereklerdeki Değişiklikler

Yapı Malzemeleri Direktifi (CPD)

Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR)

Farklılıklar

Mekanik Dayanım ve Stabilite

Mekanik Dayanım ve Stabilite

 

Yangın Durumunda Emniyet

Yangın Durumunda Emniyet

 

Hijyen, Sağlık ve Çevre

Hijyen, Sağlık ve Çevre

CPR’da bu temel gerek altında

CPD’ye ilave olarak işçi sağlığı eklenmiş ve temel gereği yapı işinin yaşam döngüsü boyunca 

sağlanması öngörülmüştür.

Kullanım memnuniyeti

Kullanımda erişebilirlik ve güvenlik

CPR’da, CPD’de ye ilave olarak, hırsızlığa karşı güvenlik eklenmiş ve engellerin erişilebilirliği hususunun da dikkate alınması da öngörülmüştür.

Gürültüye Karşı Koruma

Gürültüye Karşı Koruma

 

Enerjiden Tasarruf ve Isı Muhafazası

Enerjiden Tasarruf ve Isı Muhafazası

CPD’ye ilave olarak enerji verimliliği eklenmiş

ve temel gereğin yapı işinin sadece yapımı değil, 

sökümü için de sağlanması öngörülmüştür.

 

Doğal Kaynakların Sürdürülebilir Kullanımı

CPD’de var olmayıp, ilk olarak CPR’da

yer almıştır

 


Her ürünün piyasaya arzından önce Performanısn Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması (PDDD) işlemleri yerine getirilmelidir. Bu işlemler ürünün,

  • Yapıda taşıdığı riske (Ürün taşıyıcı veya değil)
  • Kullanım amacına (örn: İç mekan-dış mekan, dolgu veya kaplama,)
  • Kullanıldığı yapı işinin tabi olduğu temel gereklere (Ürünün özelliklerinin veya kullanıldığı yapı elemanının deprem, yangın ve ısı yalıtım yönetmeliği hükümleriyle ilgili olup olmaması)

göre değişir.

Ana faaliyetler

  • Ürünün tipini belirlemeye yarayan Tip Testi
  • Ürünün tip testindeki performansının sürdürülmesini sağlayan Fabrika Üretim Kontrol sistemi

Türkiye'de OK süreci


Yapı Malzemeleri Direktifi (CPD) ve Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) arasındaki bazı farklılıklar

Yapı Malzemeleri Direktifi

Yapı Malzemeleri Tüzüğü

Uygunluk Beyanı

Ürünün standardına uygunluğunu ifade etmek üzere uygunluk beyanı 

düzenlenmesi esas alınmıştır.

Performans Beyanı

Ürünün yapıda kullanıldığında ortaya koyacağı performansı ifade eden “performans beyanı” kullanılmaktadır

Uygunluk Teyit Sistemleri:

Malzemenin ilgili standarda uygunluğunun ispatlanması hususunda 

uygunluk teyidi ifadesi kullanılmaktaydı.

Performans Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması Sistemleri

İlgili temel karakteristiklere ilişkin malzemenin performans değişmezliği kavramı 

getirilmiştir

Teknik Onay Kuruluşu

Teknik Değerlendirme Kuruluşu

Avrupa Teknik Onayı

Yapı Malzemeleri Yönetmeliğinde teknik onayların kılavuz belgeleri 

teknik onay esası olarak anılmaktaydı.

Avrupa Değerlendirme Dokümanı

Teknik Onay Esası yerine CPR ile, bir uyumlaştırılmış standart tarafından kısmen veya tamamen kapsanmayan yapı malzemeleri için Avrupa Değerlendirme Esası düzenlenir ifadesi getirilmiştir.

Belgelendirme Kuruluşları

Ürün Belgelendirme Kuruluşu,

Fabrika Üretim Kontrolü Belgelendirme Kuruluşu

Muayene Kuruluşları

Basitleştirilmiş Prosedürler

-

Küçük İşletmeler

Mikro işletmeler için ek kolaylık sağlanmıştır. Malzemeye ait uygunluk teyit sisteminin 3 veya 4 olduğu durumlarda tip testi yerine alternatif fakat eşdeğer metodlar kullanılabilir. Ayrıca performans beyanını kendileri hazırlayabilirler.

Yapı malzemesinin mevzuata uygunluğu ile ilgili yükümlülüğün çoğu imalatçıya atfedilmişti.

Ekonomik Aktörler

“Tedarik zinciri” anlayışıyla yapı malzemesinin performans beyanına uygunluğu ile ilgili yükümlülük imalatçı, ithalatçı, yetkili temsilci ve dağıtıcı için ayrı ayrı tarif edilmiştir.

-

Ürün İrtibat Noktası

Yapı Malzemeleri Tüzüğünde tüm üye ülkelerin, yapı malzemelerinin kullanım amacı ile ilgili yapı işlerinin temel gereklerini karşılamasını amaçlayan hükümlere ilişkin gerekli bilgilendirmeyi yapan ya da elektronik ortamda duyuran “ürün irtibat noktası” oluşturulması yer almaktadır.

Piyasa Gözetimi ve Denetimi ile ilgili hususlar için "Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmeliğe” atıf yapılmıştır. Ayrıntıya girilmemiştir.

Risk teşkil eden yapı malzemelerine ilişkin prosedürler, risk türleri 

ve resmi olarak tespit edilen uygunsuzlukların neler olduğu ile ekonomik aktörlerin bu konudaki yükümlülükleri detaylı bir şekilde yer almaktadır.

 





 

 


Yapı Malzemeleri ve AB Eko-Etiketi


Yapı Malzemelerinin bazıları için AB Eko-Etiket başvurusu yapılabilmektedir. Bunlar:

Avrupa Eko Etiket (çevre etiketi) uygulaması, tüketicilerin daha yeşil ürün ve hizmetleri ayırt edebilmelerine yardımcı olmak amacıyla başlatılmış bir uygulamadır. Kriterleri, Avrupa Birliği Eko-Etiket Kurulu ekolojik kıstasları ve üretimin tüm aşamalarını göz önünde bulundurarak belirlenmektedir. Kıstasların belirlenmesinde ürün için hammadde seçiminden, imalata, dağıtımına, tüketimine ve kullanımı bittiğinde geri dönüşümünün sağlanmasına kadar olan bütün evreler dikkate alınmaktadır.

Ürün gruplarına göre en çok izin alan ürün sert yer kaplamalarıdır.

Başvuru ücreti:

200 € ile 2000 € arasında değişmektedir. Üye ülke yetkili otoriteleri tarafından saptanır.  Yıllık ücret sabit ya da satış geliri yüzdesi olarak belirlenir. Ayrıca denetleme için ücret de belirlenebilmektedir. Küçük firmalar ya da gelişmekte olan ülkelerden başvuran firmalar için indirim söz konusudur.

Eko-etiket ve kalite/çevre yönetim sistemleri: EMAS, ISO 14000 gibi sistem ve sürecin kalitesini değerlendiren ve iyileştiren programlarla sinerji halinde çalışır. Ör. EMAS’a (AB Eko-Yönetim ve Denetim Sistemi) dâhil bir şirket Eko-etiket başvurusunda (yüzde 30) daha düşük ücret öder ve etiketi alması da kolaylaşır. EMAS, yasal standartları taban alır. Ör. Zararlı bir kimyasalın kullanımı ile ilgili bir yasal limit varsa EMAS uygulayan firma bu limiti uygular. Ancak eko-etiket kriterleri genelde yasal limitlerden daha sıkıdır. EMAS uygulayan bir firmanın, giderek gelişeceği öngörülmektedir.

Kriterlere nasıl ulaşılır:

66/2010/EC sayılı AB Eko-Etiket Tüzüğü, genel bilgiler içermekte olup, ürün grubuna göre AB otoriteleri tarafından geliştirilen kriterler, etiket geçerlilik süresi, kanıtlama yolları gibi bilgiler o ürün grubuna ilişkin Komisyon Kararında belirlenir. Ürün grupları ve ilgili kriterlere şu adresten ulaşılabilir: http://ec.europa.eu/environment/ecolabel/products-groups-and-criteria.html

İlgili kriterleri, geçerlilik süresini belirleyen Komisyon Kararına ve başvuru el kitabı, sıkça sorulan sorular gibi diğer bilgilere ulaşmak için ilgili ürün grubu başlığına tıklanmalıdır. Kriterler düzenli aralıklarla güncellenmektedir.

Türkiye’de çevre etiketi sistemi:

Türkiye eko-etiket sistemine benzer bir etiket sisteminin hazırlığı içindedir. Yetkili makam Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olacaktır. Bakanlıkta Çevre Yeterlilik Dairesi çatısı altında Çevre Yönetim Sistemi ve Çevre Etiketi Şubesi kurulmuştur. (Tel: 0312.4101864)

Türkiye’den AB Çevre etiketi başvurusu yapılamamaktadır. Prosedür gereği, AB Üye Ülke otoritelerine başvuru yapılmaktadır.


  • Ayrıca bkz. AB Eko-Etiketi sayfamızEko-etiket

Yasal uyarı

Bu sayfalarda yasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesine rehberlik edecek yardımcı bilgiler yer almaktadır. Mevzuat konusunda tek güvenilir kaynak yasanın kendisi olup, bu sitedeki bilgiler yasal öneri niteliği taşımamaktadır. İMMİB, bu web sitesinin içeriğinden kaynaklanan herhangi bir yasal sorumluluğu kabul etmez.