AB Yapı Malzemeleri Tüzüğü Hakkında Sıkça Sorular

(Komisyon web sitesi)

 

1.      Bir yapı malzemesi, 30 Haziran 2013 sonrasında CE işareti taşımak zorunda mıdır?

30 Haziran 2013’ten sonra, Avrupa Birliği’nde yapı malzemesi satmak isteyen bir üreticinin, aşağıdaki şartlar sağlandığı takdirde, Performans Beyanı (DoP) ve CE işaretlemesi yükümlülüğü vardır:

  • Ürün için bir uyumlaştırılmış (harmonize) Avrupa Standardı belirlenmiş ve eşvarlık[1] süresi sona ermişse

veya

  • Ürün için bir Avrupa Teknik Onayı verilmişse.

 

Önemli Not: Eğer Yapı Malzemeleri Tüzüğü’nün 5.Maddesinde öngörülen derogasyonlardan biri geçerliyse, üreticinin DoP ve CE işaretlemesi yapmama hakkı saklıdır. Bu karar, bu durumlarda bir Performans Beyanı ve CE işaretlemesi uygulayacak olan üreticiye aittir.

 

2.      Bir üretici AB pazarında, 1 Temmuz 2013 tarihinden önce CE işaretli bir ürün satmıştır. 1 Temmuz 2013 tarihinden sonra bu üretici, ürününü AB pazarında satabilmek için ne yapmalıdır?

Üretici, 1 Temmuz 2013’ten sonra şu şartlarda ürününü satmaya devam edebilir:

  • Eğer Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) Ek III’tekine uygun bir Performans Beyanı (DoP) hazırlamışsa ve müşterisine bunun bir kopyasını sunuyorsa;

üretici, 1 Temmuz 2013’ten önce 89/106/EEC Yapı Malzemeleri Direktifine (CPD) göre düzenlenmiş bir uygunluk sertifikası ya da uygunluk beyanına dayalı bir DoP hazırlayabilir.

  • Tüzük (CPR) Madde 9(2) ‘de istenen bilgilere göre bir CE işaretlemesi yapmışsa;
  • Ürün üzerinde üçüncü şahısları, CE işaretlemesi konusunda yanlış yönlendirici işaretleme ve ibareler kullanmamaya dikkat ettiyse.


3.      1 Temmuz 2013’ten sonra, bir distribütör, mağazasında bulunan ve 1 Temmuz 2013’ten önce alınmış a) 89/106/EEC (CPD) Yapı Malzemeleri Direktifine uygun şekilde CE işareti taşıyan ancak Performans Beyanı (DoP) bulunmayan, veya

b) CPD’ye göre bir uyumlaştırılmış Avrupa Standardı bulunmasına karşın CE işareti taşımayan ürünü geri çekmeli midir?

Hayır, 1 Temmuz 2013’ten önce teslim aldığı ürünleri stoklarını tüketene kadar satmaya devam edebilir. Kendisine 1 Temmuz 2013 tarihinden sonra sevk edilen her yeni yapı malzemesi sevkiyatı için, distribütör üreticiye, Performans Beyanını (DoP) ve üründe CE işareti olup olmadığını sormalıdır.


 

4.      Pazara sürmenin anlamı nedir?

Avrupa İç Pazarında (tekil olarak bir ürün için) ilk defa satılmak anlamındadır.

Önemli Not: Her ürün ya da her ürün grubu (yani örneğin her pencere ya da her paket ya da bir kamyon dolusu tuğla) piyasaya tek tek sürülmektedir.  Benzer ürünlerin pazara daha önce sürülmesi bunu değiştirmez. Bu nedenle, eğer üretici, benzer ürünü ticari olarak bu tarihten önce pazara sürmüş olsa da 1 Temmuz 2013 tarihinden sonra pazara sürdüğü her ürün için Yapı Malzemeleri Tüzüğü’ne uygun olarak Performans Beyanı (DoP) ve CE işaretlemesi yapmalıdır.


5.      Eğer üretici ürününde hiçbir şeyi değiştirmediyse, 1 Temmuz 2013’ten sonra mevcut test ve değerlendirme raporlarını yenilemek zorunda mıdır veya Onaylanmış Kuruluştan 1 Temmuz 2013’ten önce aldığı sertifikaları yenilemesini istemeli midir?

Hayır, 1 Temmuz 2013’ten sonra değerlendirmenin yeniden yapılmasına ya da sertifikaların yenilenmesine gerek yoktur.

Eğer üretici ürününde hiçbir şeyi değiştirmediyse mevcut test/değerlendirme raporları ve sertifikalar ancak şu hallerde yenilenmelidir:

  • Eğer uyumlaştırılmış Avrupa Standardı, üreticinin performans beyanı yapacağı temel karakteristikler için test/değerlendirme yöntemi de dâhil olacak şekilde değiştirilmişse

ve

  • eğer değerlendirme yöntemindeki bu değişiklikler, beyan edilen performansta belirgin değişiklikler yaratabilecekse.

Eğer sertifikayı veren belgelendirme kuruluşu, Yapı Malzemeleri Tüzüğü’ne (CPR) uygun yapıda değilse, bu kuruluş 1 Temmuz 2013 tarihinden sonra Performansın Değişmezliğini Değerlendirmeye ve Doğrulamaya devam edemez ve bu nedenle üretici Yapı Malzemeleri Tüzüğü’ne (CPR) uygun yapılanmış bir başka belgelendirme kuruluşu bulmak zorundadır.

Üretici, eğer üründe değişiklik yaptıysa ürünü yeniden değerlendirmek zorundadır.


6. Avrupa teknik onayı 1 Temmuz 2013 tarihinden sonra bir ürünün pazarlanmasında kullanılabilecek mi? Eğer kullanılabilecekse ne kadar süreyle?


Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) 66.Maddesi, üreticilerin 1 Temmuz 2013’ten önce alınan Avrupa Teknik Onaylarını, geçerlilik süresince Avrupa Teknik Değerlendirmesi olarak kullanabilmesini öngörmektedir. Bu nedenle, üretici Avrupa Teknik Onayının mevcudiyeti temelinde Performans Beyanında (DoP) bulunabilir, CE işaretlemesi yapabilir ve ürününü AB pazarında satabilir.

Eğer Avrupa Teknik Onayının süresi dolmak üzereyse, üretici, CPR’a göre kurulmuş bir yetkili Teknik Değerlendirme Kuruluşuna başvurarak bir Avrupa Teknik Değerlendirmesi talep edebilir.

Güncellenmiş Teknik Değerlendirme Kuruluşları listesi en geç 1 Temmuz 2013 tarihi itibarıyla aşağıdaki adreste bulunabilir: http://ec.europa.eu/enterprise/newapproach/nando/index.cfm?fuseaction=notifiedbody.notifiedbodies&num=TAB&text=Technical%20Assessment%20Body

 


 

7.      Uyumlaştırılmış bir standart belirlenmeyen ürün için, üretici 1 Temmuz 2013’ten sonra AB pazarında ürün satabilmek için Avrupa Teknik Değerlendirmesi talep etmekle yükümlü müdür?

Üretici, bu durumda bir Avrupa Teknik Değerlendirmesi talep etmekle yükümlü değildir. Aynı zamanda ürünü, Performans Beyanı (DoP) ve CE işareti olmadan da satabilir.

Aynı zamanda bu ürün, diğer AB Üye Ülkelerinde de reddedilmemelidir. Bu anlamda, bir Üye Ülkede yasalara uygun olarak pazarlanan ürünlere uygulanan ulusal teknik kurallarla ilgili prensipleri belirleyen 764/2008 (AB) Tüzüğü hatırlanmalı ve karşılıklı tanıma prensibi işletilmelidir.


8.      Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) 36.Maddede belirtilen ‘Uygun Teknik Belgelendirme’ ne demektir?

CPR’nin 36.Maddesinde belirtilen durumlarda ürünün performansını beyan etmek için kullandığı usulü doğrulamak için üreticinin uygun gördüğü belgelendirmedir.

Madde 36 (1) a’daki durumda, Uygun Teknik Değerlendirme, örneğin, ürünün yangın sınıfına göre reaksiyonunu tanımlayan Avrupa Komisyonu Kararının uygulanması için özel koşullara uyduğunu gösterebilir.  

Madde 36(1)b ve 36(1)c’deki durumlarda, Uygun Teknik Değerlendirme, başka bir üreticiden veya sistem sağlayıcıdan alınan test sonuçları ile bu test sonuçlarını kullanma yetkisi/izni ve incelenen ürünlere karşılık gelen gerekçelendirme (b bendi) veya bu amaçla verilen talimatlar (c bendi) olabilir. 

Uygun Teknik Belgelendirme duruma veya yapı malzemesine bağlı olarak her durumun özelliğine göre değişkenlik gösterdiği anlaşılmaktadır. Yapı malzemesinin üreticisi tarafından teknik dosyada tutulmalı ve denetimler veya piyasa gözetimleri sırasında istenildiğinde Performans Beyanını doğrulamak için saklanmalıdır.


9.      Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR)  hükümleriyle uyumlaştırılmış standarttaki belirli bir ifade eğer birbiriyle çelişiyorsa üretici ne yapmalıdır?

Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) bütün AB Üye Ülkelerinde doğrudan doğruya uygulanan bir mevzuattır. Bu nedenle, bu tür durumlarda mevzuat baskın çıkar. Bu durumda da ilgili standartlar uygulanamaz.

CEN Teknik Komitesi en kısa zamanda bu sorunu gidermek için uyumlaştırılmış standartlardaki uyumsuzluklar üzerinde çalışmalara başlamıştır ancak 1 Temmuz 2013’ten sonra kısa süre için bile olsa olasılıkla bazı uyumsuzluklar giderilememiş olacaktır.


10.   Belirli bir Üye Ülkedeki ürün için uygulamadaki gerekliliklere nasıl ulaşılabilir?

İlgilenen herhangi biri bu bilgiyi ulusal Ürün İrtibat Noktalarından temin edebilir.

 

11.   Onaylanmış Kuruluşların, üreticilerin Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) altındaki yükümlülüklerini kontrol etmesi beklenmekte midir?

Yasa, Yapı Malzemeleri Direktifine (CPD) (Komisyon Kararı) dayanmaktadır, daha sonra Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) üçüncü şahısların müdahalesinin düzey ve türünü öngörmüştür. Sonuç olarak, her iki uyumlaştırılmış teknik spesifikasyon da (uyumlaştırılmış Avrupa Standartları veya Avrupa Değerlendirme Belgeleri) Onaylanmış Kuruluşların, Performansın Değişmezliğinin Doğrulanması ve Değerlendirmesi (yani ‘AVCP görevlerini’) için gerekli detaylandırılmış işleri içermektedir. Bunlar Onaylanmış Kuruluşların CPR çerçevesinde yerine getirmesi gereken görevlerdir.

Onaylanmış Kuruluşların, piyasa gözetimi alanına ait faaliyetlerden (piyasa gözetimi ve denetimi, ulusal denetçiler tarafından yürütüldüğünden) veya üreticinin Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) altındaki yükümlülükleri yerine getirip getirmediğinin doğrulanmasından tamamen ayrı tutulması beklenmektedir.

Örnek olarak, Performans Beyanının (DoP) doğru olup olmadığının veya CE işaretlemesinin doğru olarak kullanılıp kullanılmadığının kontrolü Onaylanmış Kuruluşun görevi değildir.


12.   Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) Madde 7(3) ve 60’ta, bir web sitesine konulması yoluyla performans beyanının elektronik olarak yapılabileceği koşullar için bir devir işlemi öngörmektedir. Bu devir işleminin ne zaman uygulamaya geçmesi beklenebilir? Bu süre zarfında üreticiler, Performans Beyanını (DoP) web sitesine yüklemeye devam edebilirler mi?

Komisyon tebliğ yasası 30 Ekim 2013 tarihinde Reami Gazete’de yayımlandı ve 24 Şubat 2014 tarihinde yürürlüğe girdi.

Performan Beyanının elektronik olarak yapılmasına olanak tanıyan (EU) No 157/2014 sayılı Komisyon Tüzüğü

 

 

13.  Yapı Malzemeleri Tüzüğü’nün (CPR) 9(2). Maddesinde yer alan “işaretin ilk kez konulduğu yılın son iki rakamını” ibaresinin anlamı nedir?

Bu basamaklar, bu ürünün piyasaya ilk kez sürüldüğü yılı ifade eder ve bu nedenle ürün performansı değişmediği sürece değişmeden kalacaktır. Uygulamada, şu anlama gelir; üretici, 2009’dan başlayarak, eğer belirli bir dizi performansa karşılık gelen CE işaretli benzer ürünler pazara sürdüyse, CPR’den ötürü CE işaretlemesinde bir takım değişikliklerin yapılacağı 1 Temmuz 2013’ten sonra bile bu son iki hane 09 olarak kalacaktır.


 

14.   Kurulum rehberinin / talimatlarının önemi nedir?

Ürünün beyan edilen performansına, ürünün doğru olarak kurulduğu/monte edildiği koşullarda erişmesi beklenir. Bu, özellikle son yapım aşamasında kurulmak üzere satılan ürünler için geçerlidir.

Bu nedenle, Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) Madde 11(6)’ya göre üretici tarafından temin edilmesi gereken kurulum rehberi / montaj talimatlarının rolü, ürünün doğru kurulumundan emin olmak açısından çok önemlidir.


15.  Harmonize Avrupa standardı (hEN) kapsamında bulunmayan bir yapı malzemesi için performans beyanı (DoP) temin etme zorunluluğu var mıdır? Bir Üye Ülke böyle bir yükümlülük önerebilir mi?

Hayır, Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) kapsamında değil. CPR’ın 4(1). maddesi,  herhangi bir ürün için bir Avrupa Teknik Değerlendirmesi (ETA) ve mevcut bir harmonize standarta bir DoP hazırlama yükümlülüğüne işaret eder. Bu nedenle, DoP, CPR kapsamında diğer ulusal rün standartları temeline dayandıralamaz.

Ancak harmonize olmayan alanda, hEN’leri olmayan ürünler Üye Ülke otoritelerinin gerekliliklerine tabi olabilirler. Bu nedenle, bir kamu otoritesinin üreticiden, CPR yapısı dışında bir ürünün performansı beyanı istemesi olayın tamamen dışarıda tutulamaz. Bu durumlarda, ürünler CPR kapsamında CE ile de işaretlenemez.


 

16.   Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde (OJEU) yayımlanan harmonize Avrupa standartları (hEN) listesinin güncel haline nereden ulaşabilirim?

Harmonize Avrupa Standartları (hEN) güncel hali.


 

17.   89/106/EEC sayılı Yapı Malzemeleri Direktifi (CPD) kapsamındaki (OJEU’da listelenen harmonize standartlara (hEN) dahil edilmiş) bütün teknik sınıflar, 305/2011/EU sayılı Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) kapsamında da halen geçerli midir?

Evet, geçerlidir: CPR Madde 2(7)’de belirtilen sınıflar olarak sayılırlar ve bu nedenle Üye Ülkeler, yapı malzemelerinin performansları ile ilgili gereklilikleri düzenlerken ve üreticiler kendi ürünlerinin performanslarını beyan ederken kullanılmalıdır.


18.  Yapı Malzemeleri Direktifi kapsamında OJEU’da listelenen harmonize Avrupa standartları (hEN) Yapı Malzemeleri Tüzüğü’nde de kabul edilmekte midir?

Evet, edilmektedir: pazara sürülmesi için yapı malzemesinin minimum (ya da maksimum) performans düzeylerini belirler.

 

19.  OJEU’da listelenen harmonize bir Avrupa standartları (hEN) kapsamına giren yapı ürünü için performansla ilgili olarak kalite veya özel bir işarete izin veriliyor mu?

Hayır. Ulusal anlamda olanlar hariç, hEN’e zaten dahil olan herhangi bir özelliği içerecek kalite veya özel işaretlemelere izin verilmez.  Üreticinin ürününün bazı özelliklerine ilişkin performansını beyan etmediği zamanlardaki durumlara kadar uzanır (ör. CPR Madde 6(3)’te ifade edilen “Performans beyanı yok” kullanımında).  CPR Madde 4(2) Performans beyanı (DoP) kullanımını, performansın bildirilmesi için tek yöntem olarak geçerli kılmakta ve Madde 8(3) CE işaretini yapı malzemesinin bildirilen performans ile uyumluluğunu ispat için tek işaret olarak zorunlu tutulduğundan, üretici için başka seçenek bırakılmamıştır.

 

 

20.  Ulusal işaretlemeleri içeren yapı malzemeleri 1 Temmuz 2013’ten sonra pazara sunulabilecek midir? (Evetse hangi durumlarda)

Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) kapsamında, harmonize Avrupa standartları (hEN) dahilindeki özellikleri kapsayan kalite veya özel işaretlere izin verilmemektedir (bkz.CPR Madde 8(3)). Bu nedenle, harmonize Avrupa standartları (hEN) dahilindeki tüm temel özelliklerle ilgili olan performans sadece CE işaretlemesi kullanılarak ispat edilebilir.

hEN kapsamında yer almayan ürünler için ulusal hükümler veya kurulum pratiklerine referans veren ulusal işaretlemeler, bu tür işaretleri taşımayan ürünlere karşı ayrımcılık içeremez.


21.  CE işaretlemesi ile aynı temel özellikleri yineleyen kalite veya özel işaretlemelere izin verimekte midir?

Hayır. hEN kapsamında yer alan temel özellikler, yapı malzemeleri için CE işareti dışında herhangi başka bir (kamu veya özel) işaretleme taşıyamaz. (bkz. CPR Madde 4(2) ve 8(3)).


22.  AB Üye Ülkelerin topraklarında, 1 Temmuz 2013’ten sonra, bir yapı malzemesi için ulusal bir teknik özellik (ör. bir teknik standart) bildirimi olası mıdır?

Evet,  harmonize Avrupa standartları (hEN) kapsamında yer almayan ürünler için veya eğer ulusal teknik spesifikasyonlar hEN’e dönüştürülürse bu olasıdır (bkz. Yapı Malzemeleri Tüzüğü – CPR Madde 17(5)). Ancak ulusal teknik spesifikasyon CPR tarafından (Madde 8(4)-(6)) verilen limitlerle ve diğer uygulanabilecek AB mevzuatı (98/34/EC Direktifi ile uyumlu bildirimler gibi) ve de harmonize olmayan sektörlerde malların serbest dolaşımını yöneten hükümlerle uyumlu olmalıdır.


23.  Üye Ülkelerin, inşaat işçileri ve diğer insanların sağlığını korumak amacıyla örneğin ürünün kimyasal yapısına ilişkin olarak ilave gereklilikler getirmelerine izin var mıdır? Eğer buna izin verilecekse, malların serbest dolaşımına müdahale olmayacak mıdır?

Üye Ülkeler, -özellikle bir ürünün bir binada veya inşaat mühendisliği uygulamasındaki (acil çıkışlar için yangın güvenlik önlemleri gibi) spesifik kullanımları için- yapı malzemelerinin performansına yönelik teknik gereklilikler belirleme konusunda yetkili olarak kalmaya devam eder. Bu ulusal gerekliliklerin CE işaretli yapı malzemelerinin kullanımına ilişkin limitler içermesi halinde, bu limitler gereken şekilde açıklanabilir ve orantılı olmalıdır. Avrupa Adalet Divanı tümü ekonomik olmayan çıkarlarla ilişkili derogasyonların listesini yorumlar. Ayrıca, alınacak herhangi bir önlem, orantılılık ilkesine uymalı ve Üye Ülkeler arasında, keyfi bir ayrımcılık veya ticaret üzerinde gizli bir engel teşkil etmemelidir. Her durumda, önlemleri gerekçelendirme konusunda ispat yükümlülüğü ekonomik operatörde değil Üye Ülkelerdedir.


24.  Bir ürünün perakende satıcısı, kendisi üretici olmadığı halde üründe kendi adını kullanmakta. Bu durumda perakendeci, gerçek üretici tarafından hazırlanmış bulunan Performans beyanını (DoP) kullanabilir mi? Eğer kullanamazsa, perakendeci tarafından hazırlanan DoP, bir onaylanmış kuruluş tarafından belgelendirmeye dayalı olarak mı yapılmalıdır?

Yapı malzemelerini kendi (ticari) isimleri altında pazara süren perakendeciler (Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) distribütör olarak adlandırmakta), aslında üretici olarak değerlendirilmektedir (Madde 15). Bu nedenle, bunlar kendi ürünleri için kendi DoP’larını hazırlamalıdırlar.

Onaylanmış Kuruluşların dâhiliyeti (bkz CPR madde 39), ilgili yapı malzemesi için uygulanan Performansının Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması (AVCP) sistemine bağlıdır (bkz. CPR Madde 28 ve Ek V). Bu bilgi, hem uygulanacak harmonize standartta (hEN) hem de bu sistemlere ilişkin Komisyon kararında bulunabilir.


25.  Eğer bir Performans Beyanı (DoP) isteniyorsa, ürünün testinin her yıl yeniden yapılması ve yeni bir DoP düzenlenmesi gerekir mi veya ürün değişmedikçe DoP geçerli kalır mı?

Gereksiz idari iş yükünden kaçınmak için, koşullar (ör. üretim prosesi ve/ya ürün performansı) değişmedikçe, DoP’lar ve DoP hazırlamak için yapılan ilk testlerin tekrarına gerek yoktur. Ancak DoP hazırlanan bir yapı malzemesi, ilk ürün pazara sürüldükten sonra, DoP’de beyan edilen ürün performanısı ve üretim prosesinin doğrulanması için sürekli olarak teste ve gözetime tabidir.


26.  Komisyon tarafından yayımlanan “Mavi Rehber” yapı malzemelerine de uygulanır mı?

Hayır. Yapı malzemeleri, AB harmonizasyon mevzuatı, kapsamında olmasına karşın Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR), içerik ve kavramları diğer harmonize sistemlerden farklı kullanılır.


27.  Madde 11(8) çerçevesinde üreticiden bilgi ve yapı malzemesi ürününün performansının beyan edilen performansı ile ve diğer ilgili yasal gerekliliklere uygun olduğunu doğrulayacak belgeleri isteyebilecek “Ulusal Yetkili Otoriteler” hangileridir?

“Ulusal yetkili otorite” denilince akla sadece (ulusal, bölgesel ve hatta yerel düzeyde çalışan) piyasa denetim otoriteleri gelmemeli, aynı zamanda Üye Ülkelerin yasaları altında, yapı malzeme ürünlerinin performansı hakkında bilgi isteme hakkına sahip herhangi bir otorite düşünülmelidir.

Bu, bir bölgede yapı ruhsatı vermeye yetkili otorite olabilir, böyle bir otoritenin, örneğin inşasına izin vereceği binanın yapımında kullanılacak malzemelerin performansı hakkında bilgi talep etmeye hakkı vardır.


28.   Üretici, Performans Beyanında (DoP)  performans belirlenmiyor (NPD) dese bile temel karakteristikleri CE işaretine eklemek zorunda mıdır?

CPR’ın 9 (2). maddesi açıkça belirtmektedir ki “CE işareti performans beyanının referans numarasını, beyan edilen performansın seviyesini veya sınıfını, …yı ihtiva eder”.

Bir temel karakteristik için NPD (=No Performanse Determined – Performans belirlenmedi) yazıldıysa performansı beyan edilmemiştir ve üretici, Performans Beyanında NPD yazdığı temel kararteristikler için CE işaretine bir şey eklememelidir.


29.  CPR Madde 11(5)’de istenen iletişim adresi, ürünün piyasaya sürüldüğü Üye Ülkede mi yer almalıdır? Yoksa herhangi bir AB Üye Ülkesinde yer alabilir mi?

İletişim adresi dünyanın herhangi bir yerinde olabilir (AB ülkesi olma şartı yoktur).


30.  Bir ürün sertifikası/test raporunun sahte olup olmadığını nasıl anlarım?

CPR çerçevesinde yürütülen ürün sertifika/test raporlarının yasallığının şüphe uyandırdığı hallerde soruşturma yapma sorumluluğu birincil derecede ulusal piyasa gözetmen ve denetmenlerindedir. Ancak Onaylanmış Kuruluşun herhangi bir ürün sertifikası/test raporu konusunda yetkili olup olmadığı NANDO bilgi aracı üzerinden şu şekilde hızlıca kontrol edilebilir:

1)     Eğer sertifika/test raporu 1/7/2013’TEN ÖNCE verildiyse,

2)     Eğer sertifika/test raporu 1/7/2013’TEN SONRA verildiyse.

İlgili web sitesinde ürünün dahil olduğu EN standardını bulup, bu EN üzerine tıkladığınızda 1/7/2013’TEN ÖNCE (ya da ikinci durumda 1/7/2013’TEN SONRA) o sertifikayı/test raporunu vermeye yetkili tüm onaylanmış kuruluşların listesine erişebilirsiniz. Eğer sertifika/test raporu, listedeki onaylanmış kuruluşlardan biri tarafından yapıldıysa muhtemelen gerçektir.

Eğer Avrupa Standardı (EN) yukarıda belirtilen harmonize listelerin her ikisine ait NANDO listesinde de yer almıyorsa veya onaylanmış kuruluş, ilgili EN için onaylanmış kuruluşlar listesinde yer almıyorsa, muhtmelen sahte bir sertifika/test raporu veya Yapı Malzemeleri Tüzüğü/Direktifi (CPR ya da CPD) çerçevesinde yetki verilmemiş bir onaylanmış kuruluş tarafından hazırlanmamış bir belgeyle karşı karşıya olabilirsiniz.

Bu son iki durumda, ürünün satıldığı ülkenin piyasa gözetmen ve denetmenleri ile irtibata geçin.

Aynı zamanda sertifika/test raporunun gerçeklik onayını sormak üzere onaylı kuruluşa başvurmak da faydalı olacaktır.


31.  EN 1090-1:2009+A1:2011’e göre ne zaman CE işareti taşınmalıdır?

Bir yapı malzemesi ürünü, EN 1090-1:2009+A1:2011’e göre aşağıdaki koşullar sağlandığı taktirde, CE işareti taşımalıdır:

  • Ürün EN 1090-1:2009+A1:2011 kapsamına giriyorsa (CEN tarafından sağlanan EN 1090-1:2009+A1:2011 kapsamındaki gösterge niteliğindeki ilgili ürün listesi [266 KB]
  • ve ürün (AB)305/2011 sayılı Yapı Malzemeleri Tüzüğü çerçevesinde bir yapı malzemesi ürünü ise / şöyle ki;
  • bir inşaat işinde (bina ya da mühendislik işleri) kalıcı amaçlarla kullanılmak amacıyla üretilmiş bir ürünse ve


32. Harmonize standartların bir kaç versiyonunu gördüm; Performans Beyanı/CE işaretlemesi için gereken hangisidir?

 

Sadece, Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde (OJEU) resmen adı geçen standart versiyonlar, bir yapı malzemesi için Performans Beyanı (DoP) oluşturulması için ve CE işaretlemesi için temel teşkil edebilir. Standartlar, Yapı Malzemeleri Tüzüğü CPR Mad. 17(5)’e uygun olarak Komisyon tarafından değerlendirilir ve daha sonra yaklaşık olarak yılda iki kere OJEU’da yayımlanır. Üye Ülkeler, üreticiler ve onaylanmış kuruluşların CPR gerekliliklerine ve hEN-bağlantılı AVCP prosedürlerine uyabilmeleri için eşvarlık (geçiş) dönemleri tanınır.

Resmi standartlar aşağıdaki (NANDO) bağlantıda bulunabilir (ayrıca bkz. yukarıdaki SSS.16): http://ec.europa.eu/growth/tools-databases/nando/index.cfm?fuseaction=cp.hs&cpr=Y#hs.

Örnek: CEN tarafından bir standardın yeni versiyonu (EN XYZ:2014) hazırlandı CEN web sitesinden yayımlandı ve eski versiyonu (EN XYZ:2005) kaldırıldı. Yeni versiyon (EN XYZ:2014) OJEU’da yayımlanmadıkça, eski standart (EN XYZ:2005) DoP hazırlanması ve ürünün CE-işaretlemesi için tek geçerli standart olarak hizmet görür. Eşvarlık süresince hem ‘yeni’ hem de OJEU’da yayımlanmış ‘eski’ versiyonu DoP/CE işaretleme amaçlarıyla kullanılabilir. Eşvarlık süresi sona erdikten sonra hEN’in sadece ‘yeni’ versiyonu geçerli olur. Üretici CE işaretlemesinde hangi versiyonu kullandığını açıkça belirmelidir.


 33. Bir yapı malzemesinin CE işaretlemesi ne anlama gelir?

CPR Madde 8(2)’de şöyle denir: “CE işaretini iliştirerek, üreticiler, yapı malzemesinin beyan edilen performansına uygunluğu ve bütün ilgili mevzuata ve diğer ilgili Birlik yasalarına uygunluk konusunda sorumlu olduklarını gösterirler.”

Pratik olarak, bir yapı malzemesi ürününün CE işareti, CPR ile ilgilidir. İlgili harmonize teknik spesifikasyonlar (harmonize standartlar ve Avrupa Değerlendirme Belgeleri) için değerlendirildiğini (test edildiğini) gösterir.Bu değerlendirmenin sonucu, bu nedenle yapı değer zinciri boyunca güvenilebilirdir ve AB çapında aynı temelde değerlendirilir. Ayrıca diğer AB uygulama mevzuatı göz önüne alındığında, CE işareti, ürünün tüm geçerli mevzuatla uyumunu gösterir.

Bu nedenle, CE işaretlemesi yapı malzemesi ürününün tüm AB Üye Ülkeleri içinde yeni bir değerlendirme ve sertifikasyon olmadan hareketini sağlar.

Ürüne eşlik eden Performans Beyanının (DoP) bir kopyası, ilgili harmonize teknik spesifikasyonlar (harmonize standartlar ve Avrupa Değerlendirme Belgeleri) tarafından istenen değerlendirme yöntemleri kullanılarak performans hakkında tam ve güvenilir bir bilgi sunar.

Gerçekte, çoğu yapı malzemesi binalarda ve inşaat mühendisliği işlerinde çok farklı kulanım amaçlarıyla kullanılabilir ve farklı performans gerekliliklerini karşılamaları gerekebilir. Bu nedenle, ürünü spesifik inşaat projelerinde kullanılmak üzere doğru olarak tanımlamak her zaman proje tasarımcısına ve spesifik bir kullanım için performansı tanımlanan ürünü satın alacak inşaatçı/son kullanıcıya bırakılır.

Örnek: Küçük bir bahçe duvarı inşası için, kolonlarda tercih edilenler yerine düşük basınç dayanıklılığı olan tuğlalardan kullanılabilir, ancak her iki tip tuğlada da CE işareti olup, yasal olarak AB pazarına sürülmüşlerdir. Bu nedenle, performans beyanı, ürünün kullanımına ilişkin gerekli bilgiyi temin etmede önemli bir rol oynar.


34. Bir yapı malzemesine bir kaç AB mevzuatı uygulanabildiği durumlarda ne olur?

Aynı ürün için hem CPR hem de diğer AB harmonize standartları uygulanıyor olabilir. Örneğin uzaktan kumandalı, enerjiyle çalışan garaj kapıları için CPR, Makina Emniyeti Direktifi, Düşük Voltaj Direktifi ve Elektromanyetik Uyumluluk Direktifi aynı anda uygulanabilir çünkü her bir yasa farklı bir gereklilik getirmektedir.

Bir harmonize standart belirlenmiş ürünler için DoP, CPR kapsamında, OJEU’da yayımlanmış ilgili hEN’e dayanmalıdır. Diğer bir AB mevzuatına (ör. Yeni Yaklaşımlar Direktifi) göre hEN yayımlanmış bir ürünün uygunluğunun, uygunluk beyanı veya bu diğer mevzuat tarafından istenen diğer belgeler ile beyan edilmesi gerekecektir.

Prensipte, farklı harmonize mevzuatların desteğiyle bir ürüne bir kaç harmonize standartın uygulanabilirliği durumunda, ilgili hEN’de göndermeler olmalıdır. Ancak CPR Madde 8 (2)’de açıklandığı üzerei CPR ve diğer uygulanabilir AB yasaları kapsamında ürüne sadece bir CE işareti iliştirilir.


35. Hangi gerekli özellikler için üretici, ürünü için performans beyan etmelidir?

Bir üretici, CPR’ın Madde 6(3)’ünde yer alan en az bir karakteristik için performans beyan etmelidir. Buna karar verirken, ürününü pazara sürmeyi planladığı kullanım alanları ile ilişkili (ulusal, bölgesel ve yerel) hükümleri dikkate alarak yapacaktır.

Bunun yanı sıra aşağıdaki durumlarda verilen gerekli özellikler için performans beyan edilmelidir:

  • (CPR Madde 3(3) ve 60(a)’ya dayalı) devredilen bir yasa, CPR Madde 6(3)(d) gereği, üreticiyi Performans Beyanına mecbur tutar (yine bu yasada belirlenmiş bir eşik olsun olmasın);

veya


  • Bu ürün için Avrupa Teknik Değerlendirmesi (ETA) işletilmişse (CPR Madde 6(3)(g)):beyan mecburiyeti ETA’da yer alan tüm temel karakteristikleri kapsar.

Ayrıca, bir ürünün temel karakteristiği için bir harmonize standartta bir eşik değeri belirlenmişse, üretici, ürününün eşik değere uygunluğunu da sağlamalıdır.Ayrıca istenildiğinde bunu yetkili mercilere gösterebilmelidir. Bu nedenlerden ötürü, üreticinin ayrıca bu spesifik performan için de beyanda bulunması tavsiye edilir.

Son olarak, performans beyan edilmeyen temel karakteristikler NPD (Performans Belirlenmemiştir) performans beyanına eklenmelidir (CPR Madde 6(3)(f)).


36. Hangi Avrupa standardının yayımlandığı ve CPR’la ilgili olduğuna dair bilgiyi nereden bulacağım?

Yasal olarak bağlayıcı bilgi, Avrupa Birliği Resmi Gazetesi – Seri C’de sunulmaktadır. Burada, CPR çerçevesinde uyarlanan yapı malzemeleri için bütün harmonize Avrupa standartları başlıklar halinde yayımlanmaktadır.

Komisyon’un NANDO veritabanı, düzenli olarak güncellenir ve Onaylanmış Kuruluşlara ilişkin bilgiler içerir. Ancak, içeriğinin AB Resmi Gazetesindeki kaynaklarla aynı olmasına karşın yasal bağlayıcı bir kaynak olarak kullanılamaz.

 

 

Performans Beyanı için bir model oluşturan (EU) No 574/2014 sayılı tüzükle ilgili soru ve cevaplar:

CPR Ek III’ü güncelleyen 574/2014 sayılı tüzük

 

(Orjinal belge için tıklayınız.)

 

1. 305/2011 sayılı AB Yapı Malzemeleri Tüzüğü (CPR) Madde 60(e)’ye göre, CPR EK III’ün değiştirilmesi (tadili) gerekli ve yasal mıdır?

Komisyon CLP Ek III’ün uyarlanmasını üç ana amaca hizmet etmek için önermektedir:

a)    Yapı malzemelerindeki farklı ürün aileleri ve üreticileri ve aynı zamanda teknik ilerlemelere yanıt verebilmek için esneklik sağlamak

b)    Performans beyanını basitleştirmek

c)    Üreticilere, performans beyanı hazırlama konusunda yardım edecek talimatları sunmak

(a) bendinde ifade edilen bakış açısı, paydaşlara ithafen acil ve gerekli olan CPR EK II’e yönelik teknik geliştirmelerle ilgilidir.  CPR’ın 60.maddesine eklenen ‘teknik ilerleme’ ibaresi, AB mevzuatında teknik eklerdeki unsurların düzeltilmesine işaret eden genel bir ifadedir. Bu nedenle, Komisyon tarafından Ek III’te teklif edilen Eki veya üretici tarafından verilen bilgiyi  ve DoP hazırlamak için doğru yol hakkında talimatları vererek basitleştirmeyi amaçlayan düzeltmeler, önleyici olarak algılanmamalıdır.

 

2.       Ne zaman DoP’ye ek olarak teknik belge sunulmalı?

DoP hazırlamak için önerilen talimatların 7.bendi, performanısn açık ve anlaşılır bir şekilde bildirilmesine yönelik ihtiyaca yanıt verir. Bu bağlamda, bir inşaat malzemesinin yapısal davranışının performansı, ilgili üretim dokumantasyonu veya yapısal tasarım hesaplamalarına refere etmek de dahil olmak üzere farklı şekillerde de ifade edilebilir. Sadece üreticinin yapısal ürün performansını, üretim dokumantasyonu veya yapısal tasarım hesaplamalarına refere etmek suretiyle ifade ettiği zaman,  ilgili belgeler performans beyanına eklenmelidir ki ürünün performansı hakkında tüm gerekli bilgiler sunulmuş olsun.

Tebliğde ‘ilgili belgeler’ referansı (7.bent son cümle) ve yukarıdaki ifadeler DoP’ye tam dokümantasyonun veya hesaplamaların eklenmesi gerektiği gibi anlaşılmamalıdır. Bu tür belgelerin veya hesaplamaların veya çizimlerin sadece ürün performansının hesabını veya ifadesini gösteren bölümlerine ihtiyaç duyulmaktadır.

Bu yükümlülük, orijinal DoP’a ilişkin dokümanların eklenmesi olarak algılanmalıdır, tebliğ eden yasa ve Ek III genel olarak DoP’nin temini konusu ile ilgilenmez ancak tasarımın nasıl hazırlanacağı ile ilgilenir.

DoP’nin yani performans beyanının bir kopyasının sunulması kapsamında, üretici ve üründen yararlanan son kullanıcısı dışında diğer ekonomik aktörlerin olmadığı durumlarda, son kullanıcı ürünün performansı ile ilgili bilgiye (ki aslında bu aynı belgedir) zaten sahipse ekli belgelerin DoP ile beraber verilmeyebilir. Ölçüye göre üretilen yapı ürünleri durumunda bu durum geçerlidir. Tedarik zincirindeki diğer ekonomik operatörlerin (ithalatçı veya distribütörler olarak) uzlaşması durumunda, ürün dokümantasyonu veya DoP’ta referans gösterilen yapı tasarım hesaplamaları da dahil olmak üzere CPR’da istenen belgelerin ürünle birlikte sunulmasını veya  piyasa gözetimi için hazır edilmesini şart koşar. CPR’ca şart koşulan bu yükümlülüklere, CPR Ek III’teki düzeltmelerle muafiyet getirilemez.

DoP’nin bir web sitesine eklenmesi durumunda, teknik ilerlemeler izin verdikçe, yukarıda belirtilen iki farklı durumda da olması gerektiği gibi orjinal DoP’un bir parçası olan yukarıda söz edilen ilgili belgeler de DoP’a ekli olmalıdır.


3.      Açıklayıcı memorandumda kullanılan ve DoP hazırlamak için önerilen talimatların 7.maddesinde geçen ‘üretim dokumantasyonu’ ve ‘yapı tasarım hesaplamaları’ terimlerinin anlamı nedir?

Ölçüye göre yapılan yapı malzemeleri (ör. prefabrike betonarme kolon) durumunda ve ürünün performansını beyan için, üretici, müşteriden aldığı ya da ölçüye göre yapılan özel yapı malzemesini üretmek için hazırladığı belirli belgelere (veya bu belgelerin ilgili bölümlerine) referans gösterir. Bu refere edilen belgeler ya müşteriden alınan üretim dokumantasyonu ya da üretici tarafından hazırlanan yapı malzemesinin yapısal tasarım hesaplamalarıdır.

müşteriden alınan üretim belgelerine dayalı olarak yapı malzemesi üretilmesi durumunda üretici bütün sorumluluğu aldığı bir iş modeli söz konusu ise DoP’de ‘üretim dokümantasyonu’ terimi kullanılır. Üretici veya tasarımcısı, müşteri tarafından verilen (çizim, özel geometrik detaylar, yüklemeler, güvenlik faktörleri v.b gibi) verilere dayanarak yapı tasarım hesaplamaları yapması durumunda, DoP’de ‘yapı tasarım hesaplamaları’ terimi kullanılır.

Üretim dokümantasyonu, aynı zamanda, ölçüye göre yapılmayan yapı malzemesinin performansını kullanılan malzemelerin performansını ve ürünün geometrik detaylarını beyan ettiği zaman kullanılır.

Tüzüğün 7.bendinde ‘ürün dokümantasyonu’ yerine ‘üretim dokümantasyonu’ terimi tercih edilmesinin nedeni, ilk terimin daha geniş olup performansı ifade etmeyen dokümanları da (ör. ürünün kullanım talimatları, taşıma ve depolama için özel önlemler, ürünün kullanım şekline ilişkin örnekler, ürünün kullanıldığı özel proje örnekleri gibi) kapsamasıdır.


4.      DoP’de, OK’leri (NB) ve bütün sertifikaları, testleri, hesapları veya değerlendirmeleri vermek gerekli midir?

Şu haliyle Ek III, 7 ve 8. bendi altına daha fazla bilgi eklenmesinin gerektirmektedir. Görüş alımı süresince alınan yorumlara dayanarak, Komisyon, bir yapı malzemesi için yapılan bütün sertifikalar, test, hesaplama veya değerlendirme raporlarının listelenme yükümlülüğünü kaldırmayı önermiştir. OK (onaylanmış kuruluş) referansı bulunduğu sürece, performans beyanına bütün bu bilgilerin eklenmesinin belirgin bir karmaşıklık ve iş yükü yaratacağı ve ürünlerin kullanıcılarına ve piyasa gözetimi yetkililerine gerçek anlamda bir katma değer sağlamayacağı düşünülerek bu şekilde bir öneri yapılmıştır.

Buna karşılık Komisyon, CPR’da belirlenen, DoP’ye, bir yapı malzemesinin PDDD’sinde yer alan onaylanmış kuruluş numarasının verilmesi yükümlülüğü bu bağlamda orantısız iş yükü yarattığına kanaat getirilmemesi ve bu referansların piyasa gözetimi amaçları açısından önemi göz önünde bulundurularak korunmuştur.

 


[1] Üreticilerin yapı malzemelerini ulusal standartlara veya uyumlaştırılmış standartlara göre piyasaya arz edebilecekleri zaman aralığını gösteren CE işaretlemesine dair eşvarlık döneminin, başlangıç ve bitiş tarihleri yasa ile belirlenir.  








Yasal uyarı

Bu sayfalarda yasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesine rehberlik edecek yardımcı bilgiler yer almaktadır. Mevzuat konusunda tek güvenilir kaynak yasanın kendisi olup, bu sitedeki bilgiler yasal öneri niteliği taşımamaktadır. İMMİB, bu web sitesinin içeriğinden kaynaklanan herhangi bir yasal sorumluluğu kabul etmez.