AB Eko-etiket hakkinda Genel Sorular ve cevaplari

(AB eko-etiketi hakkında Avrupa Komisyonu Soru-cevapları)

 

 

EN SIK SORULAN 10 SORU 

GENEL SORULAR 

AB EKO-ETİKET PROGRAMI

EKO-ETİKETLİ ÜRÜNLER ve KRİTERLER

AB EKO-ETİKETİNE BAŞVURMAK

AB EKO-ETİKETLİ ÜRÜNÜ SATMAK ve TANITMAK

BAZI ÜRÜN TİPLERİYLE BAĞLANTILI SPESİFİK KONULAR

 

EN SIK SORULAN 10 SORU

 

  1. Hangi ürünler AB Eko-etiketi alabilir?
  2. Kimler AB Eko – etiketi için başvurabilir?
  3. AB Eko – etiketi için nasıl başvuru yapılır?
  4. Değerlendirme kriterlerinin geliştirilmesinden kim sorumludur ve bu nasıl yapılır?
  5. AB Eko-etiketi ne kadara mâl olur ve herhangi bir indirim var mıdır?
  6. Eğer ürettiğim ürün AB Eko – etiketi ürün grupları arasında yer almıyorsa  ne yapmalıyım?
  7. Ülkemde hangi AB eko-etiketli ürün ve hizmetler olduğunu öğrenebilir miyim?
  8. AB Eko-etiketi taşıyan spesifik ürünler arasında arama yapabileceğim merkezi bir veri tabanı var mıdır?
  9. AB Eko-etiket logosu kullanımı hakkında daha fazla bilgiyi nereden bulabilirim?

  

EN SIK SORULAN 10 SORU

Hangi ürünler AB Eko-etiketi alabilir?

Avrupa Ekonomik Alanı’nda (Avrupa Birliği ve İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç) piyasaya sürülen ve o ürün veya hizmet için hazırlanmış AB Eko-etiketi kriterlerini karşılayan her bir ürün ve hizmet, AB Eko-etiketi almaya hak kazanabilir. Gıda ve ilaç dışındaki ürün grupları arasında deterjanlar, tuvalet kağıtları, laptoplar, giysi ve turist konaklama hizmetleri gibi geniş bir yelpazede, kriterler oluşturulmuş durumdadır. AB Eko-etiketi ürün grupları hakkında daha detaylı bilgi için tıklayınız.

Kimler AB Eko – etiketi için başvurabilir?

Ürün ve/ya hizmetlerini Avrupa Ekonomik Alanı piyasasına sunan üreticiler, imalatçılar, hizmet sağlayıcılar ve toptancılar AB Eko – Etiketi için başvurabilir. Perakendeciler de kendi isimleriyle piyasaya sürülen ürünler için başvurabilirler.

 

AB Eko – etiketi için nasıl başvuru yapılır?

Önce, AB eko-etiket programında yer alan farklı ürün gruplarının yer aldığı sayfamıza bakmanızı salık veririz. Ürün grubunuzla ilgili kriter dokümanına ve başvuru rehberine bakınız. Kriterlere kısaca göz atmak için bu bölümde bulabileceğiniz küçük bilgi broşürlerine de bakabilirsiniz.

Eğer ürün(ler) ve hizmet(ler)inize uyan hiçbir ürün grubu bulamazsanız, lütfen Eğer ürettiğim ürün AB Eko – etiketi ürün grupları arasında yer almıyorsa  ne yapmalıyım? sorusuna göz atın.

İkinci olarak, ulusal Yetkili Mercinize danışmalısınız. Başvuru adımları boyunca teknik destek alabileceğiniz yer orasıdır.

Ürün gruplarına bağlı olarak, ürününüzün AB eko-etiketine uygunluğunu kanıtlayacak bildirimler, dokümanlar, veri formları, test sonuçları sunmanız gerekebilir. El kitapları, her ürün grubu için ne sunmanız gerektiğini açıklar. Ürün testleri hakkında daha fazla bilgi için Firmalar ürünleri için nerede test yaptırabilir? sorusuna bakınız.

Başvuru Ecat_admin aracı üzerinden çevrimiçi olarak yapılmalıdır ve tamamlanan dosya, incelenmek üzere ilgili Yetkili Merciye posta yoluyla gönderilmelidir.

Daha fazla bilgi için lütfen başvuru prosedürüne bakınız.

 

Değerlendirme kriterlerinin geliştirilmesinden kim sorumludur ve bu nasıl yapılır?

AB Eko-etiketi değerlendirme kriterleri, şeffaf ve çok-paydaşlı bir süreçte geliştirilir.

Bilim adamları, endüstri, pek çok sektörden uzmanlar ve tarafsız sivil-toplum örgütleri,  titiz çevresel ve kullanıma uygun kriterlerin geliştirilmesi sürecine katılmaktadır. Her kriter dizisi, paydaşlar arasında birkaç tur tartışılmaktadır. Kriterler son olarak Avrupa Komisyonu kararı ile hükme bağlanır.   

Kriterlerin geliştirilmesi / gözden geçirilmesi süreci hakkında daha fazl bilgi için tıklayınız.

AB Eko-etiketi kriterleri geliştirme ve gözden geçirme sürecine katılmak ya da bilgi almak için Joint Research Centre’ı ziyaret edin.

 

AB Eko-etiketi ne kadara mâl olur ve herhangi bir indirim var mıdır?

Mikro işletmeler ve KOBi’ler için, gelişmekte olan ülkelerdeki firmalar için ve EMAS veya ISA 14001 çevre yönetimi sertifikası taşıyan firmalar için indirimler mevcuttur.

Başvuru ve yıllık ücretler hakkında daha fazla bilgi edinin.

Yetkili Mercinizi bulun.

 

Eğer ürettiğim ürün AB Eko – etiketi ürün grupları arasında yer almıyorsa  ne yapmalıyım?

Eğer ürününüzün AB Eko-etiket programına dâhil edilmesini istiyorsanız, ürün grubunun dahil edilmesi için bir teklif sunabilir ya da daha fazla dahil olmak istiyorsanız, kriter geliştirme sürecini de yönetebilirsiniz.

AB Eko-etiket yeni ürün kategorisi için öneri sun.  (Link pasif durumda)

Avrupa Komisyonu’nun yeni bir ürün veya hizmet kategorisini AB Eko-etiket programına almasını istiyorsanız, alttaki formu doldurun. Teklifinizin gerekçeleri ile ilgili açıklamalar yapmak için soruları yanıtlayın ve başvuruyu destekleyecek verileri girin.

Lütfen, AB eko-etiketi için ürün grupları için yeni kriterler geliştirmenin, uzman çalışma grupları ve geniş çaplı görüş alış-verişi gerektiren kompleks bir süreç olduğunu aklınızdan çıkarmayın. AB Eko-Etiket tüzüğünün Ek 1’inde tüm detayları bulabilirsiniz. Kriterler AB Eko-Etiket Yönetim Kurulu,  Avrupa Komisyonu, Üye Ülkeler ve Parlemento tarafından kabul edilmelidir, yani süreç zaman alabilir. Kriterlerin geliştirilmesi konusunda daha fazla bilgi için, 3.1 Criteria development and revision bölümüne bakın.

Yeni ürün grubu teklifi için standart form

Doldurulmuş form, AB Eko-Etiket Yardım Masası’na doğrudan gönderilmelidir. Avrupa Birliği Eko-etiket Yönetim Kurulu (EUEB) ve Avrupa Komisyonu bütün teklifleri dikkatle inceledikten sonra, önümüzdeki yıllarda kriter geliştirecek öncelikli ürün gruplarını seçecektir.

Ürün grubu kriterlerini geliştirme sürecine liderlik edin.

Ürün grubu kriterlerini geliştirme sürecine liderlik etmek için de başvurabilirsiniz. İlgileniyorsanız, aşağıdaki formu doldurup AB Eko-Etiket Yardım Masası’na gönderin. Lütfen bu alanda uzmanlığınızı ve birkaç paydaşın dahil olduğu süreci AB Eko-Etiket Tüzüğü hedefleri ile uyumlu olarak yönetme yeteneğiniz olduğunu göstermeniz gerektiğini unutmayın. Eğer uygulanabilir görülürse, teklifinizle ilgili sizinle iletişime geçilecektir.

Ürün grubu kriterlerini geliştirme sürecine liderlik için standart form

 

Ne tür ürünler ve hizmetler şimdiye kadar AB Eko-etiketi kazanmıştır?

Program şu an için gıda, içecek, ilaç ve tıbbi ürünler haricinde bütün ürün ve hizmetlere açıktır.

Hâlihazırdaki ürün grupları listesinin tamamını görmek için tıklayın.

Geniş bir ürün grubu yelpazesinden, şampuandan, tektil ve sabuna ve turist konaklama hizmetlerine kadar  binlerce ürün şu ana kadar AB Eko-etiketi almıştır. Şu ana kadar etiket alan ürün sayıları için tıklayınız.

 

Ülkemde hangi AB eko-etiketli ürün ve hizmetler olduğunu öğrenebilir miyim?

E-Catalogue (E-Katalog) kullanarak hangi ülkede hangi ürün ve hizmetin AB eko-etiketi taşıdığını görebilirsiniz. Ürün tipi ve ülke seçilerek mevcut ürünler listelenebilir. 

 

AB Eko-etiketi taşıyan spesifik ürünler arasında arama yapabileceğim merkezi bir veri tabanı var mıdır?

Evet.

E-Catalogue bu amaçla oluşturulmuş bir veri tabanıdır. E-Katalog, AB Eko-etiketi taşıyan üreticiler, imalatçılar ve hizmet sağlayıcıların yanısıra ürünler de bulunabilmektedir. Kayıt sırasında perakende satıcıları da sorulmakta olup, bu bilgi de veri tabanında bulunabilir.

 

AB Eko-etiket logosu kullanımı hakkında daha fazla bilgiyi nereden bulabilirim?

Yeni Eko-Etiket logosu kullanım kurallarını açıklayan Rehberi İndir [EN] / [FR]. Bu rehber, üretici ve imalatçıların logodan en iyi nasıl yararlanabileceklerini anlamalarına yardımcı olur.  Bir broşürde, bir makale veya yayında logoyu kullanmadan önce, hazırladığınız taslakla birlikte AB Eko-Etiket Yardım Masası veya ulusal Yetkili Mercinize danışmanızda yarar vardır.

Eğer bazı ürünleri için yeni AB Eko-etiketini almaya hak kazanan bir üretici veya perakendeci iseniz yüksek çözünürlüklü logo temin etmek isteyeceksinizdir. Bu durumda da Yetkili Mercinize başvurunuz.

BAŞA DÖN

 


GENEL SORULAR

 

  1. Eko-etiket tam olarak nedir?
  2. AB Eko-etiketi güvenilir midir?
  3. Neden AB Eko-etiketli ürünleri almak iyidir?
  4. Tüketici, AB Eko-Etiketi kullanmaya hak kazanmış ürün ve hizmetleri nasıl ayırt edebilir?
  5. Tüketiciler, AB Eko-etiketli ürünlerle ilgili midir?
  6. Şimdiye kadar ne tür ürün ve hizmetlere AB Eko-Etiketi verilmiştir?
  7. AB Eko-etiketi taşıyan spesifik ürünler arasında arama yapabileceğim merkezi bir veri tabanı var mıdır?
  8. Hangi ürünler AB Eko-etiketi almaya hak kazanmıştır? 
  9. AB Eko-etiketi gıda ürünlerine verilebiliyor mu?
  10. AB Eko-etiketin hatalı kullanımını kim kontrol ediyor?

 

Eko-etiket tam olarak nedir?


Bir eko-etiket, ürün ve hizmetler verilen gönüllü bür performans sertifikasıdır. Bu ürün ve hizmetler, ürün grubuna bağlı olarak değişen ve genel olarak çevreye etkiyi azaltan belirli, önceden tanımlı kriterlere uymak zorundadır. 

AB Eko-etiketi Uluslararası Standartlar Örgütü’nün (ISO) Tip 1 Eko-etiketi tanımına uygundur. AB Eko-etiketi gönüllü ve çoklu kriterlere bağlı, yaşam döngüsü analizine (LCA) dayalı belirli bir ürün kategorisinde, genel tercih edilebilirliğini göstermek üzere üçüncü bir kişi tarafından logonun kullanımına izin verilmesi ile gerçekleşir.

 

AB Eko-etiketi güvenilir midir?

Ürünler üzerinde çevreci iddialar çok yaygın olduğundan, hangilerinin ‘yeşil aklama’ (temelsiz iddialar) hangilerinin güvenilir olduğunu ayırt etmek zor olabilir. AB Eko-etiketli ürünler ve hizmetler güvenilir olmalıdır, çünkü üretimden, kullanım ve atık aşamasına çevresel etkilerinin azaltılması açısından değerlendirilmektedirler. Bilim insanlarının, STK’lerin, paydaşların dahil olduğu şeffaf bir şekilde bilimsel olarak sağlam kriterler geliştirilmekte ve tüketicinin çevresel olarak sorumlu seçimler yapmasına olanak sağlamaktadır. Bunun da ötesinde AB Eko-etiketi, tarafsız ve bağımsız üçüncü-taraf kurumlar tarafından verilmektedir.

 

Neden AB Eko-etiketli ürünleri almak iyidir?

AB Eko-etiket logosu, tüketicilere satın aldıkları ürünün, piyasadaki benzer ürünlere kıyasla çevreye daha az etkisi olduğunu garanti eder. AB Eko-etiketi satın alarak tüketiciler, çevrenin geleceği için bir taahhütte bulunmaktadır.   Çünkü bu ürünler, AB Eko-etiketi almak için sıkı kriterleri sağlamak zorundadır. Bu ürünlerden satın alarak, diğer ürünleri ve satıcıları Eko-etiketli ürün sunmaya yöneltebilirsiniz.

 

Tüketici, AB Eko-Etiketi kullanmaya hak kazanmış ürün ve hizmetleri nasıl ayırt edebilir?

AB Eko-etiket almaya hak kazandıktan sonra, üretici, ürün ve ambalaj üzerinde herhangi bir yerde , aşağıda görülen AB Eko-etiket logosunu kullanabilir.

  

Tüketiciler, AB Eko-etiketli ürünlerle ilgili midir?

Eurobarometre tarafından Nisan 2009’da yapılan bir araştırma, yanıt veren Avrupalıların yüzde 40’ının AB Eko-etiketini bildiğini göstermektedir. Yanıt verenlerin yüzde 80’i satın almalarda, çevreye yaklaşım konusuna önem verdiklerini belirtirken, yüzde 47 oranında ekolojik etiketlemeye dikkat ettiklerini bildirmişlerdir.

Açıkça görüldüğü üzere, etiketler satın alma davranışı üzerinde önemli bir role sahiptir.

 

Şimdiye kadar ne tür ürün ve hizmetlere AB Eko-Etiketi verilmiştir?

Program şu an, gıda, içecek, ilaç ve tıbbi cihazlar dışındaki tüm ürün ve hizmetlere açıktır. Mevcut ürün ve hizmetlerin tam listesi için tıklayınız. Bugüne kadar, geniş bir ürün grubu yelpazesinden, şampuandan, tekstil ve sabuna ve turist konaklama hizmetlerine kadar  binlerce ürün şu ana kadar AB Eko-etiketi almıştır. Şu ana kadar etiket alan ürün sayıları için tıklayınız.

 

AB Eko-etiketi taşıyan spesifik ürünler arasında arama yapabileceğim merkezi bir veri tabanı var mıdır?

Evet.

E-Catalogue bu amaçla oluşturulmuş bir veri tabanıdır. E-Katalog, AB Eko-etiketi taşıyan üreticiler, imalatçılar ve hizmet sağlayıcıların yanısıra ürünler de bulunabilmektedir. Kayıt sırasında perakende satıcıları da sorulmakta olup, bu bilgi de veri tabanında bulunabilir.

 

Hangi ürünler AB Eko-etiketi almaya hak kazanmıştır?

Avrupa Ekonomik Alanı’nda (Avrupa Birliği + İzlanda, Lihtenştayn ve Norveç) piyasaya sürülen ve o ürün veya hizmet için hazırlanmış AB Eko-etiketi kriterlerini karşılayan her bir ürün ve hizmet, AB Eko-etiketi almaya hak kazanabilir. Gıda ve ilaç dışındaki ürün grupları arasında deterjanlar, tuvalet kağıtları, laptoplar, giysi ve turist konaklama hizmetleri gibi geniş bir yelpazede, kriterler oluşturulmuş durumdadır. AB Eko-etiketi ürün grupları hakkında daha detaylı bilgi için tıklayınız

 

AB Eko-etiketi gıda ürünlerine verilebiliyor mu?

Şu anda, gıda ve yem ürünleri için ürün kategorisi bulunmamaktadır.

AB Eko-etiket programına gelecekte, gıda ve yemlerin de dahil edilmesi yönünde yürütülen yapılabilirlik (fizibilite) çalışması sonuçlarının yayımlanmasını takiben, AB Eko-Etiket Yönetim Kurulu, Mart 2012’de AB Eko-Etiketin gıda ve yemleri alma yönünde genişletilmesinin yararlı olacağına karar vermiştir. Ancak şu sırada, kurul, bunun metodolojik ve teknik açıdan yapılabilir olmadığına hükmetmiştir. Kurul aynı zamanda, mevcut etiketler (ör. AB organik logosu) arasındaki sinerjinin de daha detaylı analiz edilmesi gerektiği sonucuna varmıştır.

Bu çalışma hakkında detaylı bilgi için lütfen tıklayınız.

Organik Tarım programı da Avrupa Komisyonu tarafından yönetilmektedir. AB Organik logosu hakkında daha fazla bilgi için bkz. Organic Farming website.

 

AB Eko-etiketin hatalı kullanımını kim kontrol ediyor?

AB Eko-etiket için yapılan her başarılı başvuruda, etiketin kullanım koşullarını kapsayan bir anlaşma imzalanmalıdır.

Yetkili merci ayrıca, başvuru sahibinin, ürünün kriterlere uygunluğunu izlemek amacıyla gerekli belgeleri ve sözleşmeyle belirlenen kullanım kurallarını da isteyebilir. Yetkili Merci, başvuru sahibinin tesisini gezmek de isteyebilir.

BAŞA DÖN 

 

AB EKO-ETİKET PROGRAMI

 

  1. Neden AB Eko-Etiket Programına ihtiyaç duyarız?
  2. Ulusal düzeyde program kimler tarafından yürütülür?
  3. Tüketiciler ve şirketler AB Eko-etiketi hakkında daha fazla bilgiye nereden ulaşabilir?
  4. Kriterlerin geliştirilmesinden kim sorumludur ve nasıl yapılır?
  5. AB Eko-etiketi ile diğer ulusal eko-etiketler (ör. Blue Angel, Nordic Swan v.s.) arasında nasıl bir ilişki vardır?
  6. AB eko-etiketi ile EMAS ve ISO 14001 gibi çevre yönetim sistemleri arasında nasıl bir ilişki var?
  7. GPP ve ECAP gibi AB politikaları ile arasında nasıl bir sinerji vardır?
  8. AB Eko-Etiketi ile karbon etiketleri arasındaki fark ne?
  9. Eğer, pazarda bulunan bir AB Eko-etiketli ürün/hizmetin AB Eko-etiket kriterlerini karşılamadığını biliyorsam ne yapmalıyım?

 

Neden AB Eko-Etiket Programına ihtiyaç duyarız?

Her geçen gün tüketiciler, çevre konusunda daha ilgili hale gelmektedir. Araştırmalar, tüketicilerin çevrenin korunmasına katkıda bulunmak için aktif bir rol oynamak istediğini, bu nedenle çevreye daha az zarar veren ürünleri seçtiğini göstermektedir. Ancak üretici ve satıcıların kendi ürünleri ve üretimdeki çevre duyarlılıklarıyla ilgili sayısız iddiası tüketicilerin kafasını karıştırmakta ve şüpheciliğe itmektedir.

AB Eko-etiket programı, Avrupa düzeyinde piyasadaki mevcut ürünlere göre çevresel etkileri daha az olan yeşil ürünlerin üretim ve tüketimini teşvik etmek amacıyla 1992 yılında başlatılmıştır. Program Avrupa düzeyinde oldğundan ötürü, AB eko-etiketi öncesinde var olmasına karşın çoğunlukla sadece ulusal sınırlar dahilinde bilinen ulusal çevre etiketlerinin bir adım ötesine geçmektedir.

AB Eko-etiketi tüketicilerin yeşil ürün taleplerini karşılayan bir hayli şeffaf, güvenilir ve bilimsel kriterleri garanti etmektedir. Ayrıca  diğer çevre bilgileri ve etiketlerin askine, etiketi okumak ve anlamak için teknik bilgi gerekmez. Eko-etiketli ürünü seçerek tüketici, çevreye dost bir seçim yaptığını bilir.

AB eko-etiket logosu, farklı ürün grupları için kullanılır. Bu da onun, üstün çevresel performans gösteren kaliteli ürünleri farkedilir kılmak, tüketicinin, üreticinin ve çevrenin çıkarlarını korumasını kolaylaştırır.

 

Ulusal düzeyde program kimler tarafından yürütülür?

Avrupa Ekonomik Alanındaki her ülke, bir Yetkili Merciyi ulusal düzeyde AB Eko-etiketi programını yansız ve bağımsız bir şekilde uygulamak için yetkilendirir. Yetkili Merciler, AB Eko-etiket programının çalışmasında merkezi bir rol üstlenir ve başvuru sahiplerinin ilk temas (irtibat) noktalarıdır. Spesifik olarak başvuruları değerlendirir ve ürünlere göre kriterlerin sağlanıp sağlanmadığını kontrol ederek hak eden firmaya, AB Ekoetiketi verir. Bunun gibi, doğrulama sürecinin ürün-sertifikalandırma programlarını işleten kurumların uyguladığı uluslararası, Avrupa ve ulusal standart ve prosedürlere dayalı olarak tutarlı, tarafsız ve güvenilir bir şekilde yürütmek üzere, bağımsız bir operatör bulmaktan da sorumludurlar.

Yetkili Mercinizi bulun.

 

Tüketiciler ve şirketler AB Eko-etiketi hakkında daha fazla bilgiye nereden ulaşabilir?

Program hakkında daha fazla bilgi edinin. E-Catalogue’da aynı zamanda AB Eko-etiketli ürünlerin ve AB eko-etiket sahiplerinin iletişim bilgilerinin tam listesini de bulabilirsiniz.

Daha detaylı bilgi üreticiler için oluşturulmuş bilgi broşürlerinde bulunabilir.

Aynı zamanda ulusal düzeyde program hakkında daha fazla bilgi, başvuru iletilmesi veya başvuru süreci hakkında herhangi bir soru ya da program hakkında genel sorularınız için de Yetkili Mercinize başvurabilirsiniz.

 

Kriterlerin geliştirilmesinden kim sorumludur ve nasıl yapılır?

AB Eko-etiketi değerlendirme kriterleri, şeffaf ve çok-paydaşlı bir süreçte geliştirilir. Bilim adamları, endüstri, pek çok sektörden uzmanlar ve tarafsız sivil-toplum örgütleri,  titiz çevresel ve kullanıma uygun kriterlerin geliştirilmesi sürecine katılmaktadır. Her kriter dizisi, paydaşlar arasında birkaç tur tartışılmaktadır. Kriterler son olarak Avrupa Komisyonu kararı ile hükme bağlanır.  

Kriterlerin geliştirilmesi / gözden geçirilmesi süreci hakkında daha fazl bilgi için tıklayınız. AB Eko-etiketi kriterleri geliştirme ve gözden geçirme sürecine katılmak ya da bilgi almak için Joint Research Centre’ı ziyaret edin.

 

AB Eko-etiketi ile diğer ulusal eko-etiketler (ör. Blue Angel, Nordic Swan v.s.) arasında nasıl bir ilişki vardır?

Ulusal etiket uygulamaları, insanların çevre duyarlılığına katkıda bulunduğu halde ve çok başarılı deneyimler kazanılmasına karşın ortak bir pazarda çalışma ihtiyacı, tüketici ve üreticilerin kafasını karıştırmayacak ortak bir araç olarak AB Eko-etiketi geliştirilmiştir.

AB eko-etiket ile diğer ulusal eko-etiketler aynı anda var olabilirler ve aralarında bir işbirliği ve eşgüdüm politikası geliştirilmektedir. AB Eko-Etiket Tüzüğünün 11.maddesi, çevre etiketleri programları arasında özellikle ürün gruplarının seçimi ve kriter revizyonu alanında, uyumu destekleyici önlemler alınmasına hükmetmektedir. AB Eko-etiketi için yeni bir kirter geliştirirken, o alanda Üye Ülkelerdeki çevre etiketlemesi programlarınca kabul edilen mevcut kriterlerin dikkate alınmasını zorunlu tutmaktadır. Bu programlar altında geliştirilen yeni kriterler de, en az AB eko-etiket kriterleri kadar sıkı olmalıdır. Bir ürün hem ulusal çevre etiketini hem de AB Eko-etiketini taşımaya hak kazandıysa, ürün üzerinde bu her iki logoyu bir arada görebilirsiniz.

AB eko-etiketi ile EMAS ve ISO 14001 gibi çevre yönetim sistemleri arasında nasıl bir ilişki var?

Üreticiler çevreye duyarlılıklarını pek çok şekilde gösterebilirler. Bunlardan biri de bağımsız olarak onaylanmış çevre yönetim sistemlerini, ör. EMAS veya ISO 14001’i uygulamaktır.  

AB Eko-Etiketi gibi, Avrupa Birliği Eko-Yönetim ve Denetleme Programı (EMAS) da bir gönüllü AB programıdır. EMAS sertifikasına sahip kuruluşlar, çevresel performanslarını geliştirme ve bu bilgiyi kamuoyuna açıklama taahhütünde bulunurlar.

İki program arasındaki fark, çevre yönetim programlarının şirketin genel çevresel performansına odaklanması, eko-etiket gibi programların ise firmaların belirli ürünlerine veya hizmetlerine yönelik olmasıdır.

Bu gönüllü programların avantaj sağlayan pek çok sinerjileri vardır. Yararları kapsamında:

·         Yıllık ücretlerde indirim – EMAS veya ISO 14001’i bulunan firmalara AB eko-etiket başvurularında yıllık ücretler üzerinden yüzde 20 indirim uygulanır.

·         Yetkili mercilerden, AB eko-etiketin ekolojik kriterlerinin uygulama ve izleme değerlendirmesinde, EMAS veya ISO 14001 gibi çevre yönetim programlarının uygulamalarını da göz önüne almaları istenmektedir.

EMAS web sitesinde bu program hakkında daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.

 

GPP ve ECAP gibi AB politikaları ile arasında nasıl bir sinerji vardır?

Avrupa Komisyonu, AB eko-etiketi ile diğer Komisyon politikaları, özellikle de GPP (Green Public Procurement: Kamu İhalelerinde Çevreci yaklaşım) ve  KOBİ’ler için Çevresel Uyumluluk Yardım Programı (ECAP) arasında büyük sinerjiler tanımlamaktadır.

AB Eko-etiketi – GPP

Kamu İhalelerinde Çevreci Tercih yaklaşımı (GPP), kamu kuruluşlarının, ürün, hizmet veya iş alırken çevresel etkenleri hesaba katmaları, o ürün, hizmet ve işlerinyaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerini, alınabilecek aynı işleve sahip diğer ürün veya hizmetlerinkiyle karşılaştırmaları anlamına gelmektedir. GPP, Üye Ülkelerin ve kamu makamlarının uygulama sınırlarını belirleyebileceği gönüllü bir araçtır. AB GSMH’sinin yüzde 17’si kamuya ürün ve hizmet alımına harcandığına göre, kamu makamları Avrupa’da tüketimin başlıca aktörlerden birini temsil etmektedir. GPP, her yıl toplamda 2 trilyon Avro harcayan devlet daireleri için, doğrulanabilir ve iddialı bir şekilde, çevresel etkilerinin azaltılmış olduğubilimsel olarak garanti edilmiş ürünler tüketme şansı vermektedir.

AB Eko-etiketi GPP’de kolaylaştırıcı olabilir, örneğin AB Eko-etiketi sağlayan teknik özellikler, çevresel kriterlerin göz önüne alındığını gösterir. GPP ile ilgili detaylı bilgi için tıklayınız.   

AB Eko-etiketi - ECAP

Avrupa Komisyonu küçük işletmeler üzerindeki baskıyı görmekte ve onlara yardım için önlemler almaktadır. KOBİ’lere çevresel performanslarını geliştirmeleri ve yasal yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine yardım amacıyla bir Çevresel Uyumluluk Yardım Programı (ECAP - Environmental Compliance Assistance Programme) başlatmıştır. KOBİ’ler için eko-etiket bu alandaki ilk adım olabilir – ki AB Eko-etiket sahiplerinin arasında bir çok KOBİ vardır. ECAP işlerini daha yeşil hale getirmek için güvenilir araçlar keşfetmek için iyi bir yoldur. Çevresel uyumluluk ve yeşil felsefe ile bağdaşık olmanın avantajlarını keşfedebilirler.

Benzer şekilde herhangi bir çevreci girişimi olmamış KOBİ’ler, çevreyle uyumlu olmanın rekabet avatajlarını keşfedebilir ve böylece bazı ürün ve hizmetleri için AB Eko-Etiket alma yolunda ilk adımlarını atabilirler. Yeşil büyüme giderek daha fazla bir ekonomik ve rekabetçi avantaj faktörü haline gelirken bu, global mali kriz zamanlarında daha da önemli hale gelir.

ECAP web sayfası için tıklayınız.

 

AB Eko-Etiketi ile karbon etiketleri arasındaki fark ne?

AB Eko-Etiketi, bir ürünün yaşam döngüsü boyunca olan mükemmel çevre performansını belgeleyen çoklu kriterli bir etikettir.

En sık kullanılan karbon etiketleri, sadece tek bir çevresel etki hakkında bilgi sağlar – bir ürünün yaşam döngüsü boyunca salgıladığı karbon veya seragazı emisyonları.

Eğer, pazarda bulunan bir AB Eko-etiketli ürün/hizmetin AB Eko-etiket kriterlerini karşılamadığını biliyorsam ne yapmalıyım?

Eğer, pazardaki bir AB Eko-etiketli ürün/hizmetin AB Eko-etiket kriterlerini karşılamadığını biliyorsanız, lütfen bir şikayet formu doldurunuz. Formu yükleyin ve Şikayetiniz mi var? bölümünü inceleyin.

BAŞA DÖN 

 


EKO-ETİKETLİ ÜRÜNLER ve KRİTERLER

 

  1. Eko-etiketli ürünler diğerlerinden daha mı pahalı olur?
  2. AB Eko-etiketine sahip bir ürünü nereden bulabilirim?
  3. Ülkemde hangi AB Eko-etiketli ürün ve hizmetlerin mevcut olduğunu nasıl görebilirim?
  4. Eko-etiketli ürünler için hangi kriter aranmaktadır?
  5. Ürün grubu kriterlerinin geliştirilmesi ya da revize edilmesinde uygulanan prosedür nedir?
  6. Gelecekte hangi ürünler için AB Eko-etiketine başvurulabilecek?
  7. AB Eko-etiketli ürünler hayvanlar üzerinde denenir mi?
  8. Bir ürün için AB Eko-Etiketi yenilenmeden önce ne kadar bir süreyle geçerlidir?
  9. Mevcut lisans sahiplerinin yeni kriterlere uyum sağlaması için bir geçiş süreci var mıdır?
  10. AB Eko-etiketli bir ürünün iki marka ismi altında satılması mümkün müdür?
  11. Bazı daha eski kriter dokümanlarında, “Kutu 2” kullanımının, ambalajdaki kriter cümleleri de dahil olmak üzere zorunlu olduğunu yazmaktadır. Yeni tüzük ve logo rehberinde ise bu kutu seçime bağlıdır. Ne yapmalıyız? 

Eko-etiketli ürünler diğerlerinden daha mı pahalı olur?

Bu şart değildir, bazen daha bile ucuz olabilir. Eko-etiketli bir ürün, çevre üzerinde daha az etkisi olduğu ve daha sıkı performans kriterlerine sahip olduğu için katma değeri daha yüksektir.

 

AB Eko-etiketine sahip bir ürünü nereden bulabilirim?

Şu an Avrupa pazarında binlerce AB Eko-etiketli ürün dolaşmaktadır. Her bir ülkede mevcut AB Eko-etiketli ürünler ve ürün sahiplerine dair bilgiler, E-Catalogue’da bulunabilir.

Tüketiciler mağazalarda ve marketlerde ya da turist konaklama tesisleri ve kamp yerlerinde logoyu aramalıdır.

 

Ülkemde hangi AB Eko-etiketli ürün ve hizmetlerin mevcut olduğunu nasıl görebilirim?

Ülkenizde mevcut ürün ve hizmetlere E-Catalogue’da arama yaparak ulaşabilirsiniz. Ürün tipi ve ülke seçerek, ne hangi ürünlerin mevcut olduğunu aratabilirsiniz.

 

Eko-etiketli ürünler için hangi kriter aranmaktadır?

Başlıca paydaşlarla bağlantı halinde olan uzmanlar, ürünün bütün yaşam döngüsü boyunca çevreye etkilerini azaltmak üzere her bir ürün grubu için kriterler geliştirir. Her bir ürünün veya hizmetin yaşam döngüsü farklı olduğundan, her bir ürün tipinin özgün özelliklerine hitap eden özel kriterler geliştirilmektedir.

Ortalama her dört yılda bir, kriterler örneğinürün prosesi veya malzemelerdeki evrilme gibi teknik yenilikleri yansıtmak üzere revize edilir. Böylelikle, AB Eko-etiketinin en yüksek çevresel performansı temsil ettiğinden emin olabilirsiniz.

 

Ürün grubu kriterlerinin geliştirilmesi ya da revize edilmesinde uygulanan prosedür nedir?

Kriter geliştirmek için olan prosedür şöyledir:

·         Kriter geliştirme/revize işleminden sorumlu grup, bir Özel Amaçlı Geçici Çalışma Grubu (AHWG) kurar ve bütün paydaşları bir araya getirir: endüstri, uzmanlar, STK’lar, kamu otoriteleri ve diğer ilgili gruplar.

·         AHWG, hazırlık çalışması sonuçlarına göre kriter taslağını hazırlamak üzere yılda yaklaşık üç kere bir araya gelir. Hazırlık çalışması yapılabilirlik, çevre ve pazar araştırmaları, geliştirme analizleri ve mevcut yaşam döngüsü analizinin revizyonu veya gerekliyse yeni analizlerin geliştirilmesini kapsar.

·         Avrupa Birliği Eko-Etiket Yönetim Kurulu (EUEB), kriter geliştirme süreci boyunca taslağı tartışır.

·         Taslak kriterler, Avrupa Komisyonu’nunu ilgili birimlerinde onay için dolaştırılır.

·         Taslak kriterler, EUEB tarafından onaylanır.

·         Ulusal otoritelerin Yasama Komitesinde oylama yapılır.

·         Kriterler bir Komisyon Kararı ile yayımlanır.

·         Komisyon Kararı Resmi Gazetede yayımlanır.

 

Kriter geliştirme prosedürüne dair daha fazla bilgi için lütfen websitesine ve  AB Eko-etiket Tüzüğünün Ek 1’ine bakınız.

Joint Research Centre’ı ziyaret ederek daha fazla bilgi edinebilir ve devam etmekte olan AB Eko-etiket kriterleri geliştirme ve revizyonu süreçlerine katılabilirsiniz.

 

Gelecekte hangi ürünler için AB Eko-etiketine başvurulabilecek?

Halihazırda birkaç yeni ürün grubu için kriter geliştirilmektedir, örneğin ofis binaları, profesyonel kullanım deterjanlar ile duş ve musluk başlıkları. Bkz. Tam liste. 

 

AB Eko-etiketli ürünler hayvanlar üzerinde denenir mi?

Şu an için, hayvanlar üzerinde deneyi yasaklayan herhangi bir kriter bulunmamaktadır. Ancak Avrupa Komisyonu ve Yetkili Merciler hayvan deneylerini sınırlama taahhütü vermişlerdir. Bu taahhüt, AB Eko-Etiket Tüzüğünün 6. maddesindeki bir ibareye de konu olmuştur, burada, kriter geliştirme sürecinin “mümkün olduğunca hayvan deneylerini azaltma ilkesine” uygun olacağından söz edilir. 2012’de, AB Eko-Etiket Kurulu, hayvan deneyleri de dahil olmak üzere sosyal ve etik kaygıların kriter geliştirme sürecine nasıl dahil edileceği konusunda beyin fırtınalarına başladı. Bu çalışmalara katkıda bulunmak üzere bir görev gücü kurulmuş durumdadır.

 

Bir ürün için AB Eko-Etiketi yenilenmeden önce ne kadar bir süreyle geçerlidir?

Ürün grubu kriterleri, her bir ürün grubu için Komisyon Kararına bağlı olarak genelde üç ila beş yıl için geçerlidir. Kriterlerin, malzeme veya üretim proseslerindeki evrilme ve emisyon azaltımı ve pazardaki değişiklikler gibi   teknik yenilikleri yansıtmasına izin verir. Ekolojik kriterler, süre dolmadan önce gözden geçirilerek yenilenebilir. Eğer kriterler revize edilirse, lisans sahiplerinin sözleşmelerini yenilemesi gerekebilir. Ancak eğer kriterlerin geçerlilik süresi uzatılırsa, bu sözleşmeler, ürünün kriterinin geçerlilik süresi sonuna kadar otomatik olarak yenilenir. Lisans sahiplerinin, AB eko-etiketini, logoyu almaya hak kazandıkları günden, geçerlilik süresi sona erinceye kadar kullanma hakkı vardır.

 

Mevcut lisans sahiplerinin yeni kriterlere uyum sağlaması için bir geçiş süreci var mıdır?

Evet.

Yeni kriterlere uyum sağlaması için genellikle mevcut lisans sahiplerine 12 ay süre verilir. Örneğin, eğer Haziran 2014’te tekstil ürünlerinde yeni bir Avrupa Komisyonu kararı yürürlüğe girerse, eski kriterler Haziran 2015’e kadar geçerli sayılır. Mevcut lisanslar, geçiş süresi sonuna kadar uzatılmış olur. Geçiş süresi ürün grubuna bağlı olarak değişebilir. Üreticiler, ayrıca, eski kriterlere uygun üretilen ürünlerini geçiş süreci sona erdikten sonra 6 ay daha satabilirler. Bu nedenle, geçiş süresi 12 ay olduğu durumlarda, sertifika üzerindeki lisans geçerlilik süresi, Eko-etiketli ürünün üretim sürecine refere eden Komisyon kararının son geçerlilik tarihinden 12 ay sonrasıdır. Lisans geçerlilik tarihi, ürünün pazarlama/satışına ilişkin bir referans içeriyorsa, Komisyon kararının geçerlilik süresinden sonra 18 ay daha, lisans geçerli olmalıdır (bu süreler, ürün gruplarına göre çeşitlilik gösterir).

 

AB Eko-etiketli bir ürünün iki marka ismi altında satılması mümkün müdür?

Evet, eğer ürününüz iki ayrı marka tescil adı ile satıştaysa, sadece bir başvuru yapmanız yeterlidir.

 

Bazı daha eski kriter dokümanlarında, “Kutu 2” kullanımının, ambalajdaki kriter cümleleri de dahil olmak üzere zorunlu olduğunu yazmaktadır. Yeni tüzük ve logo rehberinde ise bu kutu seçime bağlıdır. Ne yapmalıyız?

Eğer başvuru sahibi isterse, sadece Eko-etiket logosunu kullanır, seçimine bağlı olarak isterse kriter cümlelerinin yer aldığı kutuyu da beraber kullanabilir.

BAŞA DÖN 

 

AB EKO-ETİKETİNE BAŞVURMAK

 

  1. AB Eko-etiketine kimler başvurabilir?
  2. AB Eko-Etiketi için nasıl başvuru yapılır?
  3. Avrupa dışından bir üretici veya imalatçı, AB Eko-Etiketi için başvuru yapabilir mi?
  4. Avrupa dışından bir servis sağlayıcı AB Eko-Etiketi için başvurabilir mi?
  5. AB Eko-Etiketine başvurmak ne kadara mâl olur ve herhangi bir indirim var mı?
  6. Avrupa Ekonomik Alanı dışından AB Eko-Etiketine başvurmak ne kadara mâl olur?
  7. Ürünün AB Eko-etiketini taşıması için geçen süre ne kadardır?
  8. AB Eko-Etiketinin küçük ve orta ölçekliler de dâhil omak üzere firmalar için ne yararı vardır?
  9. Firmalar, ürünlerini nerede test ettirebilir? 
  10. Başvuruyu kime göndermeliyim?

 

AB Eko-etiketine kimler başvurabilir?

Ürün ve/ya hizmetlerini Avrupa Ekonomik Alanı pazarına sunan üreticiler, imalatçılar, ithalatçılar, servis sağlayıcılar ve toptan satıcılar AB Eko-etiketi almak üzere başvuru yapabilirler. Perakendeciler kendi markaları ile pazara sundukları ürünler için başvurabilir.

 

AB Eko-Etiketi için nasıl başvuru yapılır?

Öncelikle, farklı ürün gruplarına bakarak, şu an için bir AB Eko-etiket programı dahilinde olup olmadığınızı kontrol etmenizi öneriyoruz. Kendi ürün grubunuz için geçerli uygulama rehberine ve ilgili kriter dokümanlarına bakınız. Kriterlere kısaca göz atmak için, her bir ürün için bu bölümdeki kısa bilgi broşürlerine de bakabilirsiniz.

Sizin ürün(ler) veya hizmet(ler)inize karşılık gelen bir ürün grubu bulamadıysanız Eğer ürettiğim ürün AB Eko – etiketi ürün grupları arasında yer almıyorsa  ne yapmalıyım? sorusuna bakınız. İkinci olarak, başvuru süreci boyunca teknik destek sağlayacak ulusal Yetkili Mercii’ye başvurmalısınız.

Ürün grubuna bağlı olarak, AB Eko-Etiket kriterlerine uygunluğunuzu ispatlayan deklarasyon, belge, bilgi formu ve test sonuçlarına ihtiyaç duyabilirsiniz. Her ürün grubu için Rehber, temin etmeniz gerekenleri açıklamaktadır. Ürün testleri hakkında daha fazla bilgi için Firmalar, ürünlerini nerede test ettirebilir? sorusuna bakınız.

Uygulama çevrimiçi Ecat_admin aracı kullanılarak yapılır ve tamamlanmış dosya değerlendirilmek üzere, posta yoluyla Yetkili Merciiye gönderilmelidir.

Daha fazla bilgi için lütfen başvuru prosedürü bölümüne bakınız.

 

Avrupa dışından bir üretici veya imalatçı, AB Eko-Etiketi için başvuru yapabilir mi?

Evet, Avrupa Ekonomik Alanında kullanım, dağıtım veya tüketim için pazara sunulan herhangi bir ürün veya hizmet, ürün orijini neresi olursa olsun Eko-Etiket alabilir. AB Eko-Etiket Tüzüğü, Avrupa – dışı ülkelerden gelen üretici, imalatçı ve perakendeciler de ilgili ürün grubu kriterlerini karşılıoyrlarsa AB Eko-Etiketi için başvuru yapabilir.

Başvuru, ürünün üretildiği (AEA içinde ise) veya ürünün pazara sürüleceği (AEA dışından ise) ülkenin Yetkili Merciine yapılabilir.

 

Avrupa dışından bir servis sağlayıcı AB Eko-Etiketi için başvurabilir mi?

AB Eko-Etiket Tüzüğü’nün 9.maddesine göre, sahipleri/yöneticileri Avrupa dışındaki ülkelerden olan turist konaklama ve kamp hizmetleri için AB ekoetiketine başvuru yapılabilir. Hizmetin olduğu veya (ör. ticari bir ‘tur operatörü’ tarafından) pazara sürüleceği Avrupa Ekonomik Alanı ülkesinin Yetkili Merciine başvuru yapılabilir.

AB Eko-Etiket Tüzüğü’ne göre (Madde 9  1. c), Avrupa-dışı başvuru sahipleri için hizmetlerinin Avrupa pazarına olması zorunluluktur. Aksi takdirde, hizmet sağlayıcılar AB Eko-etiket başvurusu için uygun değildirler.

Yetkili Mercii bulun.

 

AB Eko-Etiketine başvurmak ne kadara mâl olur ve herhangi bir indirim var mı?

Başvuru ve yıllık ücretler hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

Ücretler ve olası indirimler hakkında daha detaylı bilgi almak için Yetkili Merciinize irtibat kurmanızı öneririz. Yetkili Mercii listesine buradan ulaşabilirsiniz.

 

Avrupa Ekonomik Alanı dışından AB Eko-Etiketine başvurmak ne kadara mâl olur?

AB Eko-etiketi, programla ilgilenen firmalar için maliyetinin olabildiğince düşük olması için tasarlanmıştır. Programı yürütmenin maliyeti Yetkili Merciler arasında ve üründen ürüne değişiklik gösterdiği için ücretler de değişkendir. Bu ücretlere, bir kere verilen başvuru ücreti ile yıllık ücret dahildir. Başvuru ücreti mikro işletmeler ve KOBİ’ler için 200-600 Euro arasında değişmekte, diğer işletmeler içinse 1200 Euro’ya kadar varabilmektedir. Yıllık ücret değişkenlik gösterir. KOBİ’ler, mikro-girişimler ve gelişmekte olan ülkelerden yapılan başvurular için indirimler mevcuttur. Hong Kong, Tayva ve Makau ücret indirimine dâhil değildir.

 

Ürünün AB Eko-etiketini taşıması için geçen süre ne kadardır?

Bu, vakaya göre değişir. Yetkili Merciinin, Avrupa Komisyonu’nun AB Eko-etiket vermesi için onaya sunmadan önce her başvuruyu dikkatle incelemesi gerekir. Başvuru alındıktan sonra iki ay içinde, Yetkili Merciiniz ürününüzün ilgili kriterlere uygunluğunu değerlendirecektir. Ancak eğer belgelendirmede eksikler varsa, size bu konuda bilgi verilecek ve ek bilgi istenecektir ki bu da değerlendirme sürecinin uzamasına yol açabilir.

AB Eko-Etiketinin küçük ve orta ölçekliler de dâhil omak üzere firmalar için ne yararı vardır?

AB eko-etiketinin amacı, tüketicinin seçimini yaparken sizin ürününüz lehine kararını kolaylaştırmaktır. Bu alış-veriş yapanlar kadar olduğu kadar, iş dünyasındaki satın almacılar için de geçerlidir. Aynı zamanda Avrupa çapında tanındığı için, ürününüzü kıta çapında satma konusunda sıkıntı yaşamazsınız. Endüstriye göre değişen bir çevre etiketi değildir. Uygunluk kontrolleri, bağımsız doğrulama program dahilindedir ve tüketiciler tarafından güvenilmektedir. Bunun yanısıra AB Eko-etiketi işinize ve ürününüze değer katar çünkü itibarını arttırır, kurumsal sosyal sorumluluğa işaret eder ve satışları arttırır. Son olarak, başvuru prosedürü basittir ve çevrimiçi olarak (internetten) yaplabilir. KOBİ’ler, mikro-girişimler, gelişmekte olan ülkelerden gelen başvurular ve EMAS veya ISO 14001 sertifikalı firmalar için özel indirimleri vardır.

KOBİ’ler için indirimlere göz atın.

KOBİ iseniz KOBİ’ler için Çevresel Uyumluluk Yardım Programı (ECAP) ile de ilgilenebilirsiniz. Program hakkında bilgi için ECAP web sitesini ziyaret edin.

 

Firmalar, ürünlerini nerede test ettirebilir?

Yetkili Merciiler, potansiyel başvuru sahiplerine, hangi test sonuçlarının gerekeceği ve testlerin nasıl yaptırılacağı konusunda bilgi verecektir. Test laboratuvarları tercihen ISO 17025 veya denk bir sistemce akredite olmalıdır. Test yöntemleri hakkında daha fazla bilgi edinin.

Pek çok Avrupa ülkesi için akredite laboratuvar listesi, Avrupa Akreditasyon Kurumu’nun web sitesinde bulunabilir.

 

Başvuruyu kime göndermeliyim?

AB Eko-etiket almak isteyen herhangi bir şirket aşağıdaki kurallara bağlı olarak ilgili Yetkili Mercii’ye başvurmalıdır: (İlgili Yetkili Mercii’yi bulun)

Eğer bir ürün AEA ülkelerinde üretiliyorsa, başvuru o ülkenin Yetkili Merci’ne sunulmalıdır.

Eğer bir ürün AEA içinde birden fazla ülkede (ayne yapıda) yapılıyorsa başvuru, ürünün yapıldığı ülkelerden herhangi birinin Yetkili Merci’ne sunulmalıdır.

Eğer bir ürün AEA dışında üretiliyorsa başvuru sahibi, ürünün pazara sürüleceği Üye Ülkelerden herhangi birinin Yetkili Mercii’ne başvurmalıdır.

Başvurunun nasıl yapılacağı ile ilgili daha fazla bilgi için, Eko-Etikete nasıl başvurulur? sorusuna bakınız.

BAŞA DÖN 

 


AB EKO-ETİKETLİ ÜRÜNÜ SATMAK ve TANITMAK 

 

  1. Hangi ülkelerde AB Eko-etiketli ürünler satılabilir?
  2. AB Eko-etiket logosunun kullanımı konusunda daha fazla bilgiyi nereden bulabilirim?
  3. Avrupa Komisyonu eko-etiketli ürünler için pazarlama desteği sunuyor mu?
  4. AB Eko-Etiketli ürünleri hâlihazırda kaç tane perakendecide satılmaktadır?
  5. AB Eko-Etiketli ürünleri satmak için bir perakendecinin AB Eko-etikete başvurması gerekir mi?
  6. Perakendeciler, satmak üzere AB Eko-etiketli ürünleri nereden bulabilirler?
  7. Perakendeciler nasıl daha fazla bilgi edinebilirler?
  8. AB eko-etiketli ürünleri satan perakendeciler E- Catalogue’da yer alır mı?
  9. Üreticiler, AB Eko-etiketli ürünleri, AB Eko-etiketi başvurusunda sunduklarından farklı ambalaj ve farklı isim ya da marka altında pazarlayabilir mi?
  10. Eğer ürünümün bazı özellikleri değiştiyse AB Eko-Etiket logosunu yine de ürün üstünde bulunabilir mi?
  11. Bir AB Eko-etiketli ürünün pazarlama ve promosyon paketleri (ör. numuneler, eşantiyonlar, nostalji paketleri) AB Eko-etiket ambalaj kriterlerini karşılamalı mıdır?
  12. Firmalar, AB Eko-etiketli kağıtlara basılan bir broşür veya dergide logoyu kullanabilir mi?

 

Hangi ülkelerde AB Eko-etiketli ürünler satılabilir?

AB Eko-etiketli ürünler AEA (AB Üye Ülkeleri + İzlanda, Norveç, Lihtenştayn) içinde herhangi bir ülkede satılabilir ve pazarlanabilir.

 

AB Eko-etiket logosunun kullanımı konusunda daha fazla bilgiyi nereden bulabilirim?

Yeni AB Eko-etiket logosunun kullanımıyla ilgili rehberler [EN] / [FR] vardır. Bir broşür, makale ya da yayın için logo kullanmadan önce, logoyu kullanmak istediğiniz metnin bir taslağıyla birlikte, AB Eko-Etiket Yardım Masası veya kendi ulusal Yetkili Merciiniz ile irtibat kurmalısınız. AB Eko-etiketi almaya yeni hak kazanmış bir üretici veya perakendeci iseniz o zaman yüksek çözünürlükte bir logoya ihtiyaç duyacaksınız, lütfen  Yetkili Merci’nize başvurun.

 

Avrupa Komisyonu eko-etiketli ürünler için pazarlama desteği sunuyor mu?

Hazırda bir miktar pazarlama, tanıtım ve iletişim malzemeleri bulunmaktadır ve ürününüzü pazarlamaya yardımcı olmak için bunlardan yararlanabilirsiniz. Bir ürüne AB eko-etiketi bir kere verildiği zaman, ürün önceki Yeşil Mağaza’nın yerini alan yeni pazarlama aracı E-Catalogue’da gösterilecektir ve size müşterilerinize ulaşma fırsatı verecektir. Ürünlerinizin resimleri ve açıklamalarını güncelleyerek bu araçtan en iyi şekilde yararlanmanızı öneririz.

 

AB Eko-Etiketli ürünleri hâlihazırda kaç tane perakendecide satılmaktadır?

Her yıl, daha fazla perakendeci AB Eko-etiketli ürünleri satmaya başlamaktadır. Hâlihazırdaki perakendeciler Kesko, Auchan, Carrefour, 3 Suisses, Colruyt, Delhaize, AccorGroup ve Lidl’dır. Bölgenizdeki mağazalarda, raflarda arayabilirsiniz!

 

AB Eko-Etiketli ürünleri satmak için bir perakendecinin AB Eko-etikete başvurması gerekir mi?

Eğer ürün zaten AB Eko-etiketi almaya hak kazanmışsa, perakendeci (AB Ekoetiketi Yetkili Mercii veya tedarikçi tarafından onaylanmayan herhangi bir değişiklik yapmaksızın) sadece ürünü pazarlamalıdır.

Perakendeciler, kendi isim ve markaları altında pazara sundukları ürünler için ayrıca başvuru sunabilir. Bu konudaki bilgiyi başvuru prosedürü bölümünde bulabilirsiniz.

Perakendeciler, satmak üzere AB Eko-etiketli ürünleri nereden bulabilirler?

Bir perakendeci olarak tedarikçilerinizden AB Eko-etiketli ürünler talep edebilir hatta bu konuda ısrar edebilirsiniz. Bu şekilde, müşterilerinize çevre dostu ürünler sunmak için katkı vermiş olursunuz.

 

Perakendeciler nasıl daha fazla bilgi edinebilirler?

Eğer bir perakendeci iseniz Avrupa Birliği Eko-Etiket Kurulu’ndaki (EUEB) bütün Avrupalı perakendecilerin resmi temsilcisi olan  EUROCOMMERCE ile irtibat kurun.

AB Eko-etiket hakkında daha fazla bilgi için lütfen AB Eko-Etiket Yardım Masası veya kendi Yetkili Merciiniz ile irtibat kurunuz.

 

AB eko-etiketli ürünleri satan perakendeciler E- Catalogue’da yer alır mı?

Kendi markaları altında kendi ürünlerini satan perakendecilerin E-Catalogue’da kendi profilleri vardır. Eğer bir perakendeci AB Eko-etiketli ürünler satıyor ama bunlar kendi adı/markası altında değilse, bu perakendecinin profili bulunmaz. Ancak bu perkendecinin ismi, eğer başvuru sahibi gerekli bilgileri vermişse, ürün sayfasındaki özel bir kutuda görünür.

 

Üreticiler, AB Eko-etiketli ürünleri, AB Eko-etiketi başvurusunda sunduklarından farklı ambalaj ve farklı isim ya da marka altında pazarlayabilir mi?

Eğer ürünün yapısı aynıysa ve sadece ismi değiştiyse, üreticinin tekrar başvuru yapmasına gerek yoktur. Ancak üreticinin bu durumda, Yetkili Merciiye yeni pazarlama girişimi konusunda bilgi vermesi gerekir.

 

Eğer ürünümün bazı özellikleri değiştiyse AB Eko-Etiket logosunu yine de ürün üstünde bulunabilir mi?

Eğer yeni özellikleri, ürünün kriterlere uyumunu etkilemiyorsa, yeni bir başvuru yapmanıza gerek yoktur. Ancak AB Eko-etiketi ile ilgili işlemleri yürüten Yetkili Merci’ye yapılan herhangi bir değişiklik konusunda bilgi verilmelidir.

 

Bir AB Eko-etiketli ürünün pazarlama ve promosyon paketleri (ör. numuneler, eşantiyonlar, nostalji paketleri) AB Eko-etiket ambalaj kriterlerini karşılamalı mıdır?

Evet, AB Eko-etiket ambalajlama kriterleri ile uyum zorunludur. Eğer, kriter dokümanlarındaki tüm kriterleri karşılamıyorsa AB eko-etiketi kullanımı yasaklanır. Bu, bedava dağıtılan ticari numunelerin ambalaj kriterleri için de geçerlidir.

 

Firmalar, AB Eko-etiketli kağıtlara basılan bir broşür veya dergide logoyu kullanabilir mi?

Hayır, logo basılı materyal üzerinde kullanılamaz. Bunun yerine, “AB Eko-etiketli kağıtlara basılmıştır” ibaresine yer verilebilir ve bu ibarenin ardından kayıt numarası verilir. Kayıt numarası üreticiden temin edilebilir. Lütfen, “AB Eko-etiketli kağıtlara basılmıştır” ibaresinin geçici bir ibare olduğunu unutmayınız.

BAŞA DÖN 

BAZI ÜRÜN TİPLERİYLE BAĞLANTILI SPESİFİK KONULAR

1.) Çok amaçlı temizlik ürünleri – Elde yıkama bulaşık deterjanları
  1. Kriter 4c’de verilen konsantrasyon limiti, üründeki madde için mi yoksa fragranstaki madde için mi oranı belirtir?

2.) Çok amaçlı temizlik ürünleri ve hijyenik temizlik ürünleri

  1. Bir ürünün, çok amaçlı temizlik ürünleri (APC) ürün grubunda AB Eko-etiketi alması için hangi şartı sağlaması gerekir?
  2. Bir cam silme sıvılarının ‘amaca uygunluğunu’ değerlendirirken kalsiyum karbonat giderme testi yapılması gerekli midir?
  3. Bir araba cam suyunu çok amaçlı temizlik ürünü (APC) ve hijyenik temizlik ürünleri kategorisinde kaydetmek mümkün müdür?
  4. Bir spray çok amaçlı ve hijyenik temzilik ürünleri altında AB Eko-etiketi alabilir mi?
  5. Konsantre hijyenik temizlik ürünleri (ör. banyo temizleyiciler) AB Eko-etiketi alabilir mi?
  6. Mikroorganizmalar çok amaçlı temizlik ürünü (APC) olarak kullanılabilir mi?
  7. R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon daha az zararlı diğer biyosidal ürünleri de kapsar mı?

3.) Bulaşık makinesi deterjanları

  1. Kriter 2d’de verilen konsantrasyon limiti, üründeki maddenin mi yoksa fragranstaki maddenin mi konsantrasyonunu sınırlar?
  2. R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon daha az zararlı diğer biyosidal ürünleri de kapsar mı?

4.) Elde yıkama bulaşık deterjanları

  1. R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon daha az zararlı diğer biyosidal ürünleri de kapsar mı?

5.) Çamaşır Deterjanları

  1. Kriter 4d’de verilen konsantrasyon limiti, üründeki maddenin mi yoksa fragranstaki maddenin mi konsantrasyonunu sınırlar?
  2. R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon daha az zararlı diğer biyosidal ürünleri de kapsar mı?

6.) Fotokopi ve grafik kağıtları

  1. Bu ürün grubu kriterlerinde, şu cümlenin yanıltıcı olduğunu düşünüyorum: “Ekolojik kriterlere kağıt hamuru, kağıt veya hammaddelerin, ulaşım, dönüştürme ve ambalajlanması dâhil değildir.”

7.) Tuvalet kağıtları

  1. Kriter 4(f)’e göre, losyon/fragrans içindeki allerjen maddeler eğer % 0.01 konsantrasyonunun üzerinde kullanılmışlarsa deklare edilmeli midir?

8.) Boya ve vernikler

  1. Korozyon önleyici astar boyalar, iç cephe boya ve vernikleri veya dış cephe boya ve vernikleri ürün grubu altında AB Eko-etiketi alabilir mi?
  2. UV boyalar, AB Eko-etiketi alabilir mi?
  3. Inorganik hammaddelerde formaldehit (HCHO) ölçümü için muafiyet istenebilir mi?
  4. R48/20, R48/21 ve R/22 kombinasyonuna boya ve verniklerde izin verilir mi?

9.) Televizyonlar

  1. TV’lerde alev geciktirici BDP (CAS No. 5945-33-5) kullanımına izin verilir mi?

10.) Turist konaklama hizmetleri ve kamp yerleri

 

  1. Avrupa dışından hizmet sağlayıcılar AB eko-Etiketine başvurabilirler mi?
  2. Turistik gemiler, AB Eko-etiketine turist konaklama hizmeti alanında başvurabilir mi?
  3. Enerji tasarruflu ampul oranı sayılırken LED’ler, enerji-tasarruflu ampul olarak sayılabilir mi?
  4. Otelim veya kamp alanım için mevcut turist konaklama (TAS) ve kamp yeri hizmetleri kriterlerinde belirtildiği gibi bir ücret indirimi alabilir miyim?

 

11.) Ahşap mobilyalar

  1. Ahşap mobilyaların metalik aksamları, teknik koşum ve donatıları bir parçası olarak kabul edilir mi? Eğer öyleyse, metalik aksam ürün toplam ağırlığından çıkarılmalı mıdır?

 

Çok amaçlı temizlik ürünleri – Elde yıkama bulaşık deterjanları

Kriter 4c’de verilen konsantrasyon limiti, üründeki madde için mi yoksa fragranstaki madde için mi oranı belirtir?

Kriter 4c’de belirtilen konsantrasyon limiti % 0,010  (100 ppm), nihai üründeki maddenin oranını işaret eder.

 

Çok amaçlı temizlik ürünleri ve hijyenik temizlik ürünleri

Bir ürünün, çok amaçlı temizlik ürünleri (APC) ürün grubunda AB Eko-etiketi alması için hangi şartı sağlaması gerekir?

Bir ürün, belirli bir alan için değil de çok amaçlı bir temizlik ürünü olarak pazarlanıyorsa bir APC olarak AB Eko-etiketine başvurabilir. Bunun da ötesinde, çok amaçlı temizlik işlevi, ürünün birincil işlevi olmalıdır (tüketiciye pazarlanma şekli, ör. ambalaj üzerindeki bilgi itbarıyla). İkincil işlevi başka bir şey olabilir.

 

Bir cam silme sıvılarının ‘amaca uygunluğunu’ değerlendirirken kalsiyum karbonat giderme testi yapılması gerekli midir?

Hayır.

Cam silme sıvıları için sadece iz bırakmadan kuruma testi gerekmektedir.

Bir araba cam suyunu çok amaçlı temizlik ürünü (APC) ve hijyenik temizlik ürünleri kategorisinde kaydetmek mümkün müdür?

Üretici ürünü arabalar için özel bir temizleyici değil de bir cam temizleme sıvısı olarak kaydettirirse, APC ve hijyenik temizlik ürünleri ürün grubu kategorisinde AB eko-etiketi alabilir.

Bir spray çok amaçlı ve hijyenik temzilik ürünleri altında AB Eko-etiketi alabilir mi?

Evet. Ancak sprey içinde, yeniden doldurulabilri sistemin bir parçası olarak çok amaçlı bir temzilik ürünü satılmalıdır. 

 

Konsantre hijyenik temizlik ürünleri (ör. banyo temizleyiciler) AB Eko-etiketi alabilir mi?

Evet, ancak konsantre yapılarında kriteri sağlıyor olmaları şartıyla. Referans doz, seyreltilmemiş ürünün 100 g’ı olacaktır ve tavsiye edilen doz kullanıma uygun olmalıdır.

 

Mikroorganizmalar çok amaçlı temizlik ürünü (APC) olarak kullanılabilir mi?

28 Haziran 2011’de çıkarılan kriterlere göre, ürün “üretici tarafından özellikle katılmadıysa mikroorganizma içermemelidir”. Üretim uygulamaları (sporlar da dahil olmak üzere) zamanında mikroorganizmaların yaşam döngüsü aşamalarından bağımsız olarak uygulanır.

 

R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon daha az zararlı diğer biyosidal ürünleri de kapsar mı?

R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon, biyo-birikim potansiyeli değerinden bağımsız olarak, aynı zamanda sınıflandırması 52/53 ve tek başına 50 ve tek başına 53 olan biyosidaller için de geçerlidir.

 

Bulaşık makinesi deterjanları

Kriter 2d’de verilen konsantrasyon limiti, üründeki maddenin mi yoksa fragranstaki maddenin mi konsantrasyonunu sınırlar?

Kriter 2d’de verilen konsantrasyon limiti % 0,010  (100 ppm) nihai ürün içindir.

 

R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon daha az zararlı diğer biyosidal ürünleri de kapsar mı?

R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon, biyo-birikim potansiyeli değerinden bağımsız olarak, aynı zamanda sınıflandırması tek başına 50 ve tek başına 53 olan biyosidaller için de geçerlidir. R52/53 biyosidaller, log Pow (log oktanol/su ayrılım katsayısı) < 3,0 veya deneysel olarak elde edilen biyokonsantrasyon faktörü (BCF) ≤ 100 olarak karakterize edilen biyo-birikim potansiyelleri olduğundan açık bir şekilde derogasyon kapsamındadır.

 

Elde yıkama bulaşık deterjanları

R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon daha az zararlı diğer biyosidal ürünleri de kapsar mı?

R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon, biyo-birikim potansiyeli değerinden bağımsız olarak, aynı zamanda sınıflandırması 52/53 ve tek başına 50 ve tek başına 53 olan biyosidaller için de geçerlidir.

 

Çamaşır Deterjanları

Kriter 4d’de verilen konsantrasyon limiti, üründeki maddenin mi yoksa fragranstaki maddenin mi konsantrasyonunu sınırlar?

Kriter 4d’de verilen konsantrasyon limiti % 0,010  (100 ppm) nihai ürün içindir.

 

R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon daha az zararlı diğer biyosidal ürünleri de kapsar mı?

R50/53 ve 51/53 biyosidaller için olan derogasyon, biyo-birikim potansiyeli değerinden bağımsız olarak, aynı zamanda sınıflandırması tek başına 50 ve tek başına 53 olan biyosidaller için de geçerlidir. R52/53 biyosidaller, log Pow (log oktanol/su ayrılım katsayısı) < 3,0 veya deneysel olarak elde edilen biyokonsantrasyon faktörü (BCF) ≤ 100 olarak karakterize edilen biyo-birikim potansiyelleri olduğundan açık bir şekilde derogasyon kapsamındadır.

 

Fotokopi ve grafik kağıtları

Bu ürün grubu kriterlerinde, şu cümlenin yanıltıcı olduğunu düşünüyorum: “Ekolojik kriterlere kağıt hamuru, kağıt veya hammaddelerin, ulaşım, dönüştürme ve ambalajlanması dâhil değildir.”

Bunun doğru yorumu şudur: “Kağıt hamuru, kağıt ve hammaddelerin taşınma ve ambalajlanması ile kağıdın dönüşümü dâhil değildir.”

 

Tuvalet kağıtları

Kriter 4(f)’e göre, losyon/fragrans içindeki allerjen maddeler eğer % 0.01 konsantrasyonunun üzerinde kullanılmışlarsa deklare edilmeli midir?

R42 ve R43 olarak sınıflandırılan maddeler, AB Eko-etiketli tuvalet kağıtlarında kullanılamaz. Başvuru prosedürü sırasında, belgeler arasında ‘kullanmama deklarasyonu’ da vardır.  Sonuç olarak sadece 2003/15/EC Direktifince (Directif76/768/EEC’nin 7. düzeltmesi, Ek III, part I) düzenlenen yukarıda sözü edilen risk cümlelerini gerektirecek bir sınıflandırma kriterlerini karşılamayan madde/fragranslar, yüzde 0.01 konsantrasyon limiti dahilinde eklenebilir.

 

Boya ve vernikler

Korozyon önleyici astar boyalar, iç cephe boya ve vernikleri veya dış cephe boya ve vernikleri ürün grubu altında AB Eko-etiketi alabilir mi?

Hayır.

Hem iç hem dış cephe boya ve vernik kriterleri madde 1’e göre, korozyon önleyici astar boya veya son kat boyaya AB Eko-etiket verilmesi için uygun değildir.

 

UV boyalar, AB Eko-etiketi alabilir mi?

Fabrikalarda kullanılan endüstriyel boya ve vernikler, boya ve vernik ürün grubu kapsamında değildir. UV boyalar, bu nedenle, bu ürün grubu dışında tutulmuştur.

Inorganik hammaddelerde formaldehit (HCHO) ölçümü için muafiyet istenebilir mi?

Boya ve hammadde üreticileri, formaldehit salınım testinden muaf olamaz. 

Hammadde üreticisinin üründe serbest formaldehit ya da formaldehit salınımı olup olmadığını deklarasyonla açıkladığı - vesadece formaldehit salınımından kaynaklı bir formaldehit içeriği deklare ettiği durumlarda test gerektiren- prosedür, formaldehitle ilgili kriteri karşılamaz.

Nihai üründe formaldehit salınımı kaynaklı veya her bir hammadde için formaldehit içeriğini test etmek mümkündür.

 

R48/20, R48/21 ve R/22 kombinasyonuna boya ve verniklerde izin verilir mi?

R48 ve onun kombinasyonu olan R20, R21, R22, R23, R24 ve R25 olarak sınıflandırılan maddelere izin verilmemektedir.

 

Televizyonlar

TV’lerde alev geciktirici BDP (CAS No. 5945-33-5) kullanımına izin verilir mi?

Bu madde  (CAS No. 5945-33-5), CLP CLP (Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama) Tüzüğü (Tüzük no. 790/2009) Ek VI Tablo 3.1 ve 3.2’de R53 risk ibaresi ile listelenmektedir.

Tüzük no. 790/2009, 1 Aralık 2010’dan itibaren yasal olarak zorunlu olup, bu madde 12 Mart 2009 tarihli Komisyon kararının Ekinde yer alan Topluluğun Televizyonlar için Eko-Etiket verilmesi konulu gözden geçirilmiş ekoloji kriterleri- 5b kriteri gereği de yasaklanmıştır.

 

Turist konaklama hizmetleri ve kamp yerleri

Avrupa dışından hizmet sağlayıcılar AB eko-Etiketine başvurabilirler mi?

Yeni AB Eko-etiketi Tüzüğü 9.maddesine göre, sahipleri/yöneticileri Avrupa dışındaki ülkelerden olan turist konaklama ve kamp hizmetleri için AB Eko-etiketine başvuru yapılabilir. Hizmetin olduğu veya (ör. ticari bir ‘tur operatörü’ tarafından) pazara sürüleceği Avrupa Ekonomik Alanı ülkesinin Yetkili Merciine başvuru yapılabilir.

Yeni AB Eko-Etiket Tüzüğü’ne göre (Madde 9  1. c), Avrupa-dışı başvuru sahipleri için hizmetlerinin Avrupa pazarına olması zorunluluktur. Aksi takdirde, hizmet sağlayıcılar AB Eko-etiket başvurusu için uygun değildirler.

Yetkili Mercii bulun.

 

Turistik gemiler, AB Eko-etiketine turist konaklama hizmeti alanında başvurabilir mi?

Hayır, turistik yolcu gemileri AB Eko-etikte programı kapsamına girmez.

 

Enerji tasarruflu ampul oranı sayılırken LED’ler, enerji-tasarruflu ampul olarak sayılabilir mi?

Turist konaklama ve kampyeri hizmetleri kriterleri, Kriter 9’a göre, günde 5 saatten fazla yakılma amaçlı takılan ampullerin yüzde 100’ü ve aynı zamanda turist konaklama tesisi/kampyerindeki tüm ampullerin en az yüzde 80’i A sınıfı enerji-etkin (98/11/EC Yönemeliğinde tanımlandığı gibi) olmalıdır.  Bu, fiziksel özelliklerinin enerji-etkin ampul kullanımına izin vermediği ışık aksesuarlarına uygulanmaz.

Sinyal LED’leri, fiziksel özelliklerinden ötürü enerji-etkin ampul kullanımına izin vermediği için toplam enerji-etkin ampul sayımı dışında tutulabilir. Sinyal LED’i olmayan LED’lerin sayıma dahil edilmemesi gerekmektedir.

 

Otelim veya kamp alanım için mevcut turist konaklama (TAS) ve kamp yeri hizmetleri kriterlerinde belirtildiği gibi bir ücret indirimi alabilir miyim?

Hayır.

TAS kriterleri geçerli kalmasına karşın yeni tüzük, öncelikli olarak TAS kriterleri yerine geçmiştir. Turist konaklama hizmetleri ve kamp yeri hizmetleri sahipleri, AB eko-etiketinin diğer kullanıcılarıyla aynı ücretleri ödeyecektir.

 

Ahşap mobilyalar

Ahşap mobilyaların metalik aksamları, teknik koşum ve donatıları bir parçası olarak kabul edilir mi? Eğer öyleyse, metalik aksam ürün toplam ağırlığından çıkarılmalı mıdır?

Sadece teknik koşum ve donatıların bir işlevi varsa metalik aksam hariç tutulur. Örneğin, metal bacaklı bir sandalye düşünelim, bacakları teknik koşum ve donatı değil sandalyenin bir parçasıdır. Ancak bacakları tutan vidalar, bir aksam olarak düşünülebilir. Bir tuvaletin süs olarak yapılmış metal kapı çerçevesi örneğinde, metal teknik bir koşum veya donatı olarak düşünülmemelidir. Ancak kloset kapısının kilidi veya kapı sürgüsünün içinde yol aldığı raylar teknik koşum olarak değerlendirilir.   

Bookmark and Share


Yasal uyarı

Bu sayfalarda yasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesine rehberlik edecek yardımcı bilgiler yer almaktadır. Mevzuat konusunda tek güvenilir kaynak yasanın kendisi olup, bu sitedeki bilgiler yasal öneri niteliği taşımamaktadır. İMMİB, bu web sitesinin içeriğinden kaynaklanan herhangi bir yasal sorumluluğu kabul etmez.